Uzasadnienie
A. C. i A. C. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność ewentualnie przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z 2 lipca 2013 r. o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", rej. [...]. W skardze wniosły o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w możliwie najkrótszym terminie wyznaczonym przez Sąd;
- 2) nałożenie na Prezydenta m.st. Warszawy stosownej grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
- 3) przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w dopuszczalnej maksymalnej wysokości, zgodnie z art. 154 § 7 powołanej wyżej ustawy, tj. w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów;
- 4) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, niezależnie od ewentualnego sprzeciwu organu administracji;
- 5) zasadzenie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżące wskazały, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organ administracji powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy powinno nastąpić najpóźniej w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. 16 lutego 2022 r. zostało skierowane do Wojewody Mazowieckiego ponaglenie w związku z bezczynnością Prezydenta m.st. Warszawy związaną z nierozpatrzeniem sprawy w terminie wymaganym przez przepisy kpa, W sprawie rozpoznania wniosku z 2 lipca 2013 r. o odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", rej. hip. [...]. Jednakże do dnia wniesienia skargi organ administracji nie załatwił sprawy co do meritum. Skarżące wskazały, że zgodnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie podnoszona zwykle przez ten Prezydenta m.st. Warszawy okoliczność braku akt sprawy, ze względu na konieczność przekazania ich do organu lub Sądu na skutek wnoszonych ponagleń, czy skarg nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niezałatwienie sprawy w terminie. Brak akt administracyjnych nie jest przeszkodą do rozpatrzenia sprawy. Rzeczą organu jest zorganizować swoją pracę tak, aby pozostawać w posiadaniu samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi, czy sądowi. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie rozwiązać ten problem. Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 252/17 oraz z 17 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2734/19).
Skarżące podały, że wnioski o nałożenie na Prezydenta m.st. Warszawy stosownej grzywny oraz o przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej uzasadnione są tym, że sprawa objęta skargą na bezczynność jest prowadzona przez Prezydenta m.st. Warszawy w pierwszej instancji już przez okres ponad 9 lat. Zwłoka organu ma charakter drastyczny, gdyż brak jest okoliczności które mogłyby taki stan rzeczy tłumaczyć. W niniejszej sprawie istnieje także obawa, że bez wymierzenia Prezydentowi m.st. Warszawy sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżących należnej sumy pieniężnej organ w dalszym ciągu nie załatwi sprawy. Przyznanie sum pieniężnych dla skarżących uzasadnione jest długim okresem oczekiwania na rozpoznanie i zakończenie sprawy zainicjowanej wnioskiem odszkodowawczym i stanowi formę rekompensaty za tak długie oczekiwanie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Ponad kwestią szybkiego zakończenia sprawy istotne dla organu jest całościowe jej zbadanie zgodnie z zasadą z art. 7 kpa. W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ podjął następujące czynności. 4 marca 2022 r. zlecono geodecie uprawnionemu wykonanie opracowanie geodezyjnego polegającego na wkreśleniu przedmiotowej nieruchomości na zdjęcia pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego [...], [...], [...], [...]. Powyższe opracowanie wpłynęło do organu 29 kwietnia 2022 r. 26 lipca 2022 r. zlecono opracowanie fotogrametryczne polegające na opisie zdjęć pozyskanych z Wojskowego Biura Historycznego [...], [...], [...].
Powyższe opracowanie wpłynęło do organu 11 sierpnia 2022 r. Pismem z 22 sierpnia 2022 r. strony zostały wezwane przez organ na rozprawę administracyjną w przedmiotowej sprawie. Termin rozprawy został wyznaczony na 29 września 2022 r. Obecnie zebrany materiał dowodowy jest analizowany.
W piśmie z 30 stycznia 2023 r. A. C. i A. C. podniosły, że wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14 nie został wykonany przez Prezydenta m.st Warszawy do dnia dzisiejszego. Poza rozprawą administracyjną, która odbyła się 29 września 2022 r., a która potwierdziła niewątpliwe spełnienie przesłanek z art. 215 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ administracji nadal podejmuje jedynie pozorowane czynności, które mają usprawiedliwiać dalsze przewlekanie postępowania (protokół rozprawy administracyjnej z 29 września 2022 r., pismo Biura Spraw Dekretowych z 17 stycznia 2023 r.).
Skarżące domagają się możliwie surowego potraktowania trwałego lekceważenia wniosku skarżących oraz ignorowania przez Prezydenta m.st. Warszawy przez ponad 8 lat prawomocnego wyroku Sądu z 20 sierpnia 2014 r., które może stanowić realną dolegliwość dla organu.
Rozumiejąc jednak, że poziom sądowej ochrony obywateli przed organami publicznymi mógł nie osiągnąć jeszcze dojrzałości pozwalającej na pełne i zdecydowane wykorzystanie istniejących norm prawnych, służących przymuszeniu organu administracji do wykonania wyroku i wydania decyzji merytorycznej podnieśli, że skarga stanowiąca podstawę niniejszego postępowania stanowi również środek krajowy mający na celu, po uprzednim złożeniu i rozstrzygnięciu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przygotowanie sprawy przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Sąd zakwalifikował niniejszą skargę jako skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 2 lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", rej. hip. [...].
Skarżący poprzedzili niniejszą skargę ponagleniem z 7 lutego 2022 r. zarzucając organowi bezczynność, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 kpa, poprzez niezałatwienie sprawy w terminach ustawowych, określonych w art. 35 § 1 i 3 kpa i w nowym terminie załatwienia sprawy z art. 36 § 1 kpa.
Z tego względu Sąd uznał, że niniejsza skarga jest skargą na bezczynność organu.
Sąd zwraca uwagę, że w momencie otrzymania przez Prezydenta m.st. Warszawy niniejszej skargi na bezczynność (21 lipca 2022 r.) w obrocie prawnym pozostawał prawomocny (od 30 grudnia 2014 r.) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14, wydany na skutek skargi A. W., B. J., I. J., M. J., M. J., M. C. i Z. C., zobowiązujący Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku tychże osób z 2 lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", rej. hip. [...], w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin na wykonanie tego wyroku upłynął 13 kwietnia 2015 r.
Wobec tego ponowna skarga na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku A. W., B. J., I. J., M. J., M. J., M. C. i Z. C. z 2 lipca 2013 r., mimo, że złożona przez inne osoby – A. C. i A. C. (spadkobierczynie po S. C. - prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. z 22 maja 2015 r. sygn. akt [...]), była bezzasadna.
WSA w Warszawie nie jest uprawniony do ponownego zobowiązywania Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania tego samego wniosku o odszkodowanie z 2 lipca 2013 r., skoro obowiązek tego rodzaju został już nałożony na organ prawomocnym wyrokiem z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 280/14.
W tej sytuacji A. C.i A. C. przysługuje inny środek ochrony prawnej – przewidziana w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej zwanej "ppsa" skarga na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, która może być wniesiona po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.