Uzasadnienie
S. F., J. F., Z. F. i J. F., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. Na wypadek gdyby Prezydent nie wywiązał się z obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), wnieśli o wymierzenie organowi grzywny.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że 10 lipca 2012 r. skarżący wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]"[...].
Pismem z 8 listopada 2012 r. skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku.
Pismem z 24 stycznia Prezydent poinformował wnioskodawców o podejmowanych czynnościach i wskazał termin zakończenia sprawy – 30 kwietnia 2013 r.
Postanowieniem z [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na wydanie decyzji do 30 kwietnia 2012 r., zarządzając jednocześnie wyjaśnienie przyczyn nie załatwienia sprawy w terminie.
Skarżący podnieśli, że pomimo upływu terminu rozpoznania wniosku nie zostało wydane rozstrzygnięcie, a organ pozostaje w bezczynności.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że organ podejmuje czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji. Pismem z 24 czerwca 2013 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że postępowanie zostanie zakończone do 31 października 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Należy podkreślić, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 kpa). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w bezczynności.
Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o odszkodowanie skarżący złożyli 10 lipca 2012 r. Dopiero po zażądaniu akt przez Wojewodę [...] celem rozpoznania zażalenia skarżących, Prezydent podjął czynności w sprawie (ponad pół roku od złożenia wniosku). Pismami z 24 stycznia 2013 r. organ zwrócił się do: Dyrektora Archiwum Państwowego, Biura Geodezji i Katastru Nieruchomości, Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej o nadesłanie wskazanych w tych pismach dokumentów i udzielenie informacji. Również pismem z 24 stycznia 2013 r. organ powiadomił skarżących o terminie załatwienia sprawy – do 30 kwietnia 2013 r.
Kolejną czynnością organu w sprawie było pismo z 24 czerwca 2013 r. powiadamiające strony, że sprawa zostanie załatwiona do 31 października 2013 r.
Do dnia orzekania przez Sąd decyzja w przedmiocie odszkodowania nie została wydana.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi jednomiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd określając taki termin miał na względzie stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, a także w piśmie z 24 czerwca 2013 r., że sprawa zostanie załatwiona do 31 października 2013 r.
Z uwagi na to, że poza kilkoma czynnościami w sprawie - i to po ponad pół roku od złożenia wniosku - organ nie podejmował czynności zmierzających do zakończenia postępowania, a jedynie w kierowanych do stron pismach informował je o terminach zakończenia postępowania, to uznać należy, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Organ naruszył bowiem rażąco przepisy art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sąd oddalił wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny, gdyż wniosek ten nie dotyczył grzywny orzekanej na podstawie art. 149 § 2 p.p.p.a, fakultatywnie (wg uznania Sądu), lecz na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek do wymierzenia organowi grzywny z urzędu, uznając, że stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stanowi wystarczającą sankcję dla organu.
Ubocznie Sąd stwierdza, że organ nadesłał akta administracyjne przed upływem terminu, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga wpłynęła do organu 10 czerwca 2013 r., a akta administracyjne wraz z odpowiedzią na skargę zostały przekazane do sądu 25 czerwca 2013 r.