Uzasadnienie
J. C. pismem z dnia 9 maja 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania. W podstawie skargi J. C. podała art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.).
Skarga nie została podpisana własnoręcznie przez J. C., lecz opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o podpisie elektronicznym".
Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. wezwano J. C. do usunięcia – w terminie 7 dni – braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 20 czerwca 2014 r. (k. 37 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braków upłynął zatem z dniem 27 czerwca 2014 r.
J. C. nie wykonała we wskazanym wyżej terminie wezwania Sądu. W odpowiedzi na nie, przy piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r., ponownie przesłała skargę opatrzoną podpisem elektronicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu ponieważ, pomimo wezwania Sądu, nie została podpisana własnoręcznie przez skarżącą.
Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że skarga powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Należy do nich – zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. – podpis strony.
Brak podpisu strony jest brakiem formalnym, który uniemożliwia nadanie biegu skardze i powoduje jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest, czy podpis pod skargą powinien być własnoręczny, czy może być to podpis elektroniczny w rozumieniu ustawy o podpisie elektronicznym.
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o podpisie elektronicznym, bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Powyższy przepis mówi o ustawie, przez co należy rozumieć ustawy szczególne dopuszczające możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, ponieważ w polskim systemie prawa nie ma przepisu generalnie zrównującego skutki prawne podpisu elektronicznego i podpisu własnoręcznego.
Takie przepisy szczególne istnieją w niektórych ustawach regulujących różne rodzaje czynności, np. art. 60 i art. 78 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121), art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 125 § 21 i art. 126 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 541/13, aby można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma tego rodzaju normy, natomiast z samego faktu obowiązywania ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w procedurze sądowoadministracyjnej dopuszczalny. Przyjęcie innego stanowiska czyniłoby zbędnym wprowadzenie odpowiednich regulacji w ustawach szczególnych, skoro składanie pism procesowych podpisanych elektronicznie byłoby dopuszczalne już tylko z mocy ustawy o podpisie elektronicznym. Koniecznym jest również odwołanie się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o podpisie elektronicznym, w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Dla skuteczności zatem pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 969/12).
W myśl art. 46 § 4 p.p.s.a. jedynym przypadkiem zwalniającym od obowiązku złożenia własnoręcznego podpisu jest niemożność jego złożenia. Znajdzie on zastosowanie, gdy niemożność ta spowodowana będzie trwałą przyczyną, tj. kalectwem, chorobą, analfabetyzmem. W niniejszej sprawie nie ma on zastosowania.
Na marginesie zaznaczenia wymaga, że nawet w przypadku podpisania skargi, ta nie zostałaby merytorycznie rozpoznana z uwagi na fakt, iż została wniesiona w trybie art. 227 Kpa. W sprawach rozpoznawania skarg normowanych przepisami działu VIII Kpa właściwy jest bowiem organ administracji publicznej ustalony zgodnie z art. 229 Kpa, nie zaś sąd administracyjny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.