Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 lutego 2010 r. M. C. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I SAB/Wa 31/06.
Powyższy wniosek rozpoznany został, wydanym przez referendarza sądowego,postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 306/09 odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 4 maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła sprzeciw (data stempla pocztowego) od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Rodzina utrzymuje się z dochodów męża oraz córki w łącznej kwocie brutto [...] zł oraz posiada mieszkanie o pow. [...] m2.
Uzasadniając ww. wniosek skarżąca wskazała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji. Na wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego przez K. C. oraz E. C., potwierdzających fakt, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych oraz dokumentów wskazujących oraz potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
W odpowiedzi wnioskująca nadesłała rachunek za energię elektryczną na kwotę [...] zł, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopię informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (pit-11) K. C., za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 2 lutego 2009 r. i E. C. za 2009 r. Dołączyła także zaświadczenie, iż jest osobą [...] bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych M. C., K. C. i E. C. za rok podatkowy 2008 r.
W złożonym sprzeciwie skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Powołała także orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz stwierdziła, że w świetle rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Praw Człowieka bezpodstawna odmowa zwolnienia z kosztów sądowych stanowi zamknięcie drogi sądowej do rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 powołanej ustawy warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś takiej osobie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy).
Sąd zwraca uwagę, że instytucja prawa pomocy przewidziana w przepisach prawa stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącej taka sytuacja nie ma miejsca.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Jej trzy osobowe gospodarstwo domowe dysponuje wskazanym przez nią dochodem w wysokości [...] złotych i mieszkaniem o pow. [...] m2. Na wezwanie Sądu wnioskodawczyni dołączyła do sprawy rachunek za energię elektryczną w wysokości [...] zł.
W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca może zabezpieczyć kwotę 100 zł wpisu sądowego oraz ponieść ewentualne, przyszłe opłaty kancelaryjne.
Sąd podkreśla, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową, gdy strona w istocie nie posiada żadnych możliwości zapłaty należności związanych z postępowaniem sądowym, a ewentualne ich zapłacenie spowodowałaby uszczerbek konieczny dla jej utrzymania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.