Uzasadnienie
B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], [...], [...] i [...] oznaczoną hip. jako "[...]".
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 4 lipca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 4 stycznia 2013 r., skarżący wystąpił do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), stała się własnością W. Z uwagi na brak aktywności organu w gromadzeniu materiału dowodowego, pismem z dnia 5 września 2012 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
Prezydent W. pismami z dnia 31 października 2012 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w W. o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień 21 listopada 1945 r. oraz do odpowiednich jednostek organizacyjnych Urzędu W. o przesłanie kopii mapy ewidencyjnej, wypisów z rejestru gruntów, akt własnościowych i kopii decyzji komunalizacyjnych obejmujących nieruchomość wskazaną przez wnioskodawcę. Żądane dokumenty nadesłane zostały w listopadzie 2012 r., natomiast akta własnościowe nieruchomości w dniu 6 grudnia 2012 r.
Pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. organ zobowiązał skarżącego do sprecyzowania oznaczenia księgi hipotecznej prowadzonej dla nieruchomości, do dostarczenia dokumentów wskazujących, kto był właścicielem przedmiotowego gruntu, jak również przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. C. Z uwagi na sprecyzowanie przez skarżącego w dniu 4 stycznia 2013 r. wniosku o przyznanie odszkodowania, m.in. poprzez wskazanie dokładnego oznaczenia nieruchomości, pismami z dnia 16 stycznia 2013 r. organ ponownie wystąpił do odpowiednich jednostek organizacyjnych Urzędu W. o przesłanie mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów nieruchomości wskazanych przez skarżącego, jak również akt własnościowych i decyzji lokalizacyjnych.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], uznał wniesione przez skarżącego zażalenie na bezczynność za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia tego postanowienia.
Akta sprawy wraz z powyższym postanowieniem zwrócono do organu w dniu 7 lutego 2013 r. Ponadto w lutym i marcu 2013 r. do organu wpłynęły dokumenty, o które wystąpiono w pismach z dnia 16 stycznia 2013 r.
B. M. pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. wskazując, że organ w niniejszej sprawie nie tylko przekroczył terminy wskazane w przepisie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", ale także nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że pismem z dnia 4 lipca 2013 r. ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, jak również poinformowano go, że decyzja w sprawie wydana zostanie do dnia 31 października 2013 r.
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], którą Prezydent W. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego jako bezprzedmiotowe, uznając że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Gminy W. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1943 r., a nie na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 lipca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 4 stycznia 2013 r., jako bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, wydanie przez Prezydenta W. wskazanej decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 lipca 2012 r. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 1 sentencji wyroku).
Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.).
Oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, Sąd doszedł jednak do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego, choć naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Tymczasem w przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę datę uzupełnienia wniosku o odszkodowanie z dnia 4 lipca 2012 r., tj. dzień 7 stycznia 2013 r., charakter prowadzonego postępowania, sukcesywne podejmowanie przez organ czynności w sprawie, konieczność pozyskania dokumentów i oczekiwanie na ich nadesłanie, a ponadto wydanie decyzji, nie można uznać, że bezczynność miała charakter rażący.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O zasądzeniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zasądził natomiast kosztów postępowania na rzecz organu, o które wnioskował na rozprawie pełnomocnik Prezydenta W., bowiem ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości przyznawania kosztów zastępstwa procesowego na rzecz organu przed Sądem pierwszej instancji.