Uzasadnienie
Skargą z [...] listopada 2020 r. B. C. i E.C. wnieśli o stwierdzenie bezczynności w prowadzeniu przez Ministra Inwestycji i Rozwoju postępowania o ponowne rozpoznanie wniosku z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie zakończonej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. nr [...], wnosząc o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia sprawy w terminie 1 miesiąca i orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania.
Zdaniem ww. osób organ dopuścił się bezczynności gdyż nie rozpoznał od [...] kwietnia 2019 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy mimo, że sam wyznaczył termin wydania decyzji na [...] sierpnia 2020 r. Nie wydał też rozstrzygnięcia mimo złożenia ponaglenia w trybie art. 37 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w toku postępowania organ weryfikował krąg stron postępowania i w tym celu wystosował 44 wnioski o udostępnienie danych osobowych. Na tej podstawie ustalił, że 2 z tych osób zmarło. Dopiero [...] listopada 2020 r. ustalono spadkobierców. Organ zwrócił się do skarżącego i spadkobierców o przedłożenie aktu poświadczenia dziedziczenia pismami z [...] listopada 2020 r. Dokumenty zostały przedłożone przez spadkobierców [...] i [...] grudnia 2020 r. Poza tym organ wskazał, że postępowania dotyczące decyzji wydawanych na podstawie dekretu warszawskiego wymagają poszukiwania akt, ich charakter jest złożony i jest ich dużo w wydziale gruntów warszawskich. Poza tym w trakcie biegu terminu do rozpoznania sprawy nastąpiła reorganizacji w Ministerstwach i z uwagi na brak pełnomocnictw (nowych) istniały utrudnienia w wystosowaniu korespondencji w sprawach.
W trakcie postępowania sądowego zmarła E. C. a prawa do spadku po niej nabyli B. C. i J. C. (akt poświadczenia dziedziczenia z [...] października 2020 r., rep A nr [...] notariusz K. P).
Ostatecznie skarga została podtrzymana wyłącznie przez B. C. (pismo z [...] stycznia 2021 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "ppsa.". Zgodnie z tą normą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarżący zarzuca organowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący wystosował do organu ponaglenie pismem z [...] lutego 2020 r. Organ określił termin zakończenia sprawy na [...] sierpnia 2020 r., którego nie dotrzymał ani nie powiadomił strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nowej dacie rozstrzygnięcia wniosku.
Postępowanie wywołane skargą na bezczynność/przewlekłość ma na celu spowodowanie aby organ bez zbędnej zwłoki wydał decyzję merytoryczną. Przepis art. 149 P.p.s.a. chroni więc w tym wypadku stronę postępowania dając możliwość "zmuszenia" organu do wydania decyzji – art. 149 § 1 zd. 1 P.p.s.a.
Podkreślić należy że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. W każdym wypadku ocenie podlega konkretna sprawa i jej okoliczności faktyczne w szczególności stopień jej złożoności. (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SAB/3/17 w LEX nr 2287034).
Terminy wydania aktu określa art. 35 kpa. W postępowaniu odwoławczym termin ten wynosi jeden miesiąc od daty otrzymania odwołania (§ 3 art. 35 kpa).
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wpłynął do organu 19 kwietnia 2019 r. Organ dopiero [...] lipca 2020 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami i ustalił termin rozstrzygnięcia na [...] sierpnia 2020 r. Dopiero [...] listopada 2020 r. a więc nawet po upływie wskazanego przez siebie terminu ustalił, że 2 strony postępowania zmarły. Wtedy rozpoczął poszukiwanie ich następców prawnych. Tak prowadzone postępowanie świadczy o bezczynności organu gdyż organ nie tylko nie rozstrzygnął sprawy w ustawowym terminie ale i nie rozstrzygnął jej nawet w terminie przez siebie zakreślonym, nawet uwzględniając zawieszenie terminów wynikających z istnieniem pandemii. Czynności które podjął miały miejsce nie tylko po upływie terminów ustawowych ale i wskazanych przez organ a same i tak nie doprowadziły do wydania merytorycznej decyzji.
Przepis art. 149 § 1a P.p.s.a. zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O bezczynności z rażącym naruszeniem prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000).
W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie występuje ponieważ przez znaczny upływ czasu organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie i nie informował stron o powodach takiego stanu rzeczy (poza jednym zawiadomieniem). Konieczność ustalenia spadkobierców pojawiła się dopiero po ich upływie. Oznacza to, że organ dopuścił się rażącego naruszenia ww. przepisów postępowania a naruszenie to nie było niczym usprawiedliwione. Świadczyło o braku woli do podejmowania czynności w sprawie.
Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i stwierdził, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 i 2 sentencji). O kosztach w pkt 3 sentencji orzeczono stosownie do art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2015, poz. 1800), zasądzając od przegrywającego organu na rzecz skarżącego 597 zł (wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie dla pełnomocnika w kwocie 480 zł, opłata od pełnomocnictwa 17 zł).