Uzasadnienie
Pismem datowanym na dzień 12 marca 2015 r. M. K. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul [...], pochodzącą z tabeli likwidacyjnej Nr [...] o pow. [...] m2.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ podniósł, że pełnomocnik stron został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o tym, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], pochodzącą z tabeli likwidacyjnej Nr [...] o pow. [...] m2 i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną za nieruchomość warszawską położoną przy [...], pochodzącą z tabeli likwidacyjnej Nr [...] o pow. [...] m2 datowany na dzień [...] r. wpłynął do organu w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. Prezydent W. wystąpił o przesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy M. Urzędu W.. Pismem z dnia [...]r. W odpowiedzi na powyższe pismo akta własnościowe zostały przekazane przy piśmie z dnia [...]r.
Należy wskazać przy tym, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt warszawski w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustaleniu wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dot. wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności.
Należy mieć na względzie, że na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. pełnomocnik organu potwierdził, że wniosek skarżących zostanie rozpoznany w terminie wskazanym w piśmie organu z dnia [...]r. stanowiącym wypełnienie obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. tj. do dnia [...]r. Takie oświadczenie wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżących. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.