Uzasadnienie
M. B. (Skarżący) pismem z 3 września 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii (uprzednio Ministra Infrastruktury i Rozwoju) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. nr 8510/3/81 z 19 listopada 1981 r. o zezwoleniu Zakładom Energetycznym Okręgu Centralnego - Zakładowi Energetycznemu L. na czasowe zajęcie nieruchomości na budowę linii elektroenergetycznej 220 kV R.-R1 w zakresie dotyczącym S. B. oraz działki nr [...].
Skarżący wniósł o:
- 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek o stwierdzenie nieważności z 11 lutego 2013 r.;
- 2) dokonanie kontroli w zakresie bezczynności i przewlekłości postępowania;
- 3) stwierdzenie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego postępowania;
- 4) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.);
- 5) przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a.;
- 6) przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym;
- 7) zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że od wszczęcia postępowania upłynęło 8 lat i 6 miesięcy. Okres ten był wystarczający, aby zakończyć postępowanie. Brak działań organu lub ich pozorność świadczy nie tylko o bezczynności, ale również o przewlekłości prowadzonego postępowania. Z uwagi na to, że Skarżący wniósł o określenie grzywny i sumy pieniężnej w górnym przedziale dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z 21 sierpnia 2013 r. Wojewoda Łódzki przekazał Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do rozpatrzenia według właściwości wniosek z 11 lutego 2013 r. Skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 19 listopada 1981 r. wskazując, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 5 kwietnia 1982 r., nr GKL-lll-8221-2/116/81. Pismami z 15 lipca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju zwrócił się do pełnomocnika Skarżącego oraz do urzędów i instytucji w celu pozyskania akt sprawy zakończonej ww. decyzją Prezydenta Miasta Łodzi zatwierdzającą Zakładowi Energetycznemu L.-Teren w L., miejsce i warunki realizacji inwestycji oraz plan realizacyjny. Po uzupełnieniu i przeprowadzeniu wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Minister uznał, iż nie jest organem właściwym rzeczowo w myśl art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.
Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) do rozpoznania wniosku z 11 lutego 2013 r. Mając na uwadze powyższe Minister przekazał wniosek Skarżącego Wojewodzie Łódzkiemu do rozpatrzenia według właściwości. Przy piśmie z dnia 22 września 2021 r. Wojewoda Łódzki odesłał Ministrowi ten wniosek wraz z aktami sprawy, wskazując jednocześnie, iż podtrzymuje stanowisko o swojej niewłaściwości w rozpatrzeniu tego wniosku. W związku z tym, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wnioskiem z 6 października 2021 r. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość. Minister nie pozostawał więc w bezczynności mającej cechy rażącego naruszenia prawa. W zakresie wniosku o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji wniósł o oddalenie skargi. Do czasu jednak rozstrzygnięcia sporu przez Prezesa Rady Ministrów nie jest możliwe wydanie przez Ministra rozstrzygnięcia w sprawie.
Odnosząc się do wniosku o nałożenie na Ministra grzywny stwierdził, że indywidualnie występujące opóźnienia, które nie wynikają ze złej woli organu, nie powinny prowadzić do stosowania tak dotkliwych sankcji. Z kolei co do wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej stwierdził, że Skarżący nie wykazał korelacji prowadzonego postępowania z wyrządzonymi szkodami majątkowymi. W tym stanie skarga jest niezasadna.
Pismem z 7 grudnia 2021 r. pełnomocnik Ministra Rozwoju i Technologii poinformował tutejszy Sąd o tym, że w dniu 26 listopada 2021 r. Prezes Rady Ministrów rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Ministrem Rozwoju i Technologii i Wojewodą Łódzkim wskazując Wojewodę Łódzkiego, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego z 11 lutego 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Nie ma też znaczenia, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności mają jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Z kolei pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość postępowania może polegać również na mnożeniu przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Przewlekłość postępowania to zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12).
Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenia, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Celem skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest bowiem zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest więc określony akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Odnosi się to również do działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji bądź załatwieniu sprawy przez inny organ lub sąd – według właściwości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt II SAB 202/03).
Po dokonaniu analizy akt rozpoznawanej sprawy według wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie można skutecznie zarzucić Ministrowi Rozwoju i Technologii pozostawania w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 11 lutego 2013 r. (tak na datę wniesienia skargi, jak i wyrokowania), gdyż nie jest on organem właściwym w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy pismem z 7 grudnia 2021 r. pełnomocnik Ministra Rozwoju i Technologii poinformował tutejszy Sąd o tym, że w dniu 26 listopada 2021 r. Prezes Rady Ministrów rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Ministrem Rozwoju i Technologii i Wojewodą Łódzkim wskazując Wojewodę Łódzkiego, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącego z 11 lutego 2013 r.
W sytuacji uwzględnienie skargi nie jest możliwe. Minister podjął bowiem przewidziane obowiązującym prawem działanie w celu rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy tym organem i Wojewodą Łódzkim, a treść rozstrzygnięcia Prezesa Rady Ministrów czyni niezasadnym zarzut bezczynności i przewlekłości postępowania podniesiony w rozpoznawanej skardze, skoro został on postawiony pod adresem organu niewłaściwego w sprawie.
Skarżącemu przysługuje więc skarga na bezczynność, czy też przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ właściwy w sprawie rozpoznania jego wniosku z 11 lutego 2013 r., to jest Wojewodę Łódzkiego.
Ze wskazanych powodów skarga na bezczynność została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.