Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego) J. K. wniosła o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], hip. [...] objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
Wobec faktu, że od lipca 2012 r. sprawa nie została rozpoznana J. K. wniosła pismem z dnia 11 października 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]
Postanowieniem nr [...] z dnia 27 grudnia 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez J. K. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta [...] 3 stycznia 2014 r.
Pismem z dnia 29 maja 2014 r. J. K. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w W. przy ul [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w toku prowadzenia postępowania organ podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej.
Jednakże w ocenie organu zgromadzony do dnia dzisiejszego materiał dowodowy nie daje podstawy do określenia, czy nieruchomość objęta roszczeniem spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ugn konieczne do przyznania odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 17 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego), a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 20 lipca 2012r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad dwóch lat Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego.
Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia (tj. do dnia [...] kwietnia 2014 r.).
W toku tego postępowania organ pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. poinformował wnioskodawczynię J. K. o przepisach regulujących kwestie odszkodowań za nieruchomości [...] oraz wskazał, iż koniecznym jest aby do wniosku o przyznanie odszkodowania przystąpiły wszystkie osoby czyjego interesu prawnego wniosek dotyczy. Ponadto poinformowano, iż całość akt postępowania dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. [...] została przesłana do Sądu Okręgowego w W. Następnie po wpłynięciu do akt sprawy kolejnych wniosków o odszkodowanie dotyczących przedmiotowej nieruchomości organ wystąpił do Sądu Okręgowego w W. oraz do Sądu Apelacyjnego w W. o zwrot lub wypożyczenie akt własnościowych dotyczących tej nieruchomości (vide pismo z dnia 3 stycznia 2013 r. oraz pismo z dnia 25 stycznia 2013 r.).
Następnie pismami z dnia 15 marca 2013 r. zwrócono się do Urzędu Miasta [...]o przesłanie wydruku informacji z ewidencji gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], oraz do Archiwum Państwowego W. o przesłanie fragmentu Ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia 11 sierpnia 1931 r., sygn.. k 262 wraz z odpowiednim opisem dot. ww. terenu, dokumentów z akt nieruchomości [...], dokumentów z akt Biura Odbudowy dotyczących ww. gruntu.
Ponadto poinformowano strony niniejszego postępowania, iż w celu uzupełnienia dokumentacji wystąpiono do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] o przesłanie aktualnej informacji z ewidencji gruntów dla działek objętych roszczeniem oraz do Archiwum Państwowego o kopie dokumentów m. in. z Biura Odbudowy [...], z akt nieruchomości a także kopii planu zagospodarowania terenu w chwili wejścia w życie ww. dekretu. Ponadto strony również o fakcie, iż z akt własnościowych dotyczących nieruchomości położonej przy ul [...] wynika, że grunt objęty roszczeniem pozostawał w administracji dawnego właściciela, a budynek przeszedł pod administrację Zarządu Budynków Mieszkalnych [...] w dniu 20 kwietnia 1968 r.
Mając powyższe na uwadze, nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższe czynności organ podejmował przez pierwsze 8 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez skarżącą. Następnie do czasu wniesienia pismem z dnia 11 października 2013 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...] – Prezydent [...] nie podjął żadnej czynności w sprawie. Ponadto pomimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uznającego wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczeniu Prezydentowi terminu na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszącego 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia (tj. do dnia 3 kwietnia 2014 r.) – Prezydent W. do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie podejmował w przedmiotowej sprawie żadnych czynności.
Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania.
Jednocześnie analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Nie sposób również nie dostrzec, że nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 36 k.p.a., gdyż nie informował o terminie załatwienia sprawy, a także o przyczynach jej niezałatwienia z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu jej załatwienia.
Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
Stwierdzona bezczynność miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą tłumaczyć zaniechania podejmowania czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Za niedopuszczalne również uznać należy zaniechanie dopełnienia obowiązków, nałożonych na organ prowadzący postępowanie administracyjne z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem J. K. z dnia 17 lipca 2012 r. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność należy zakwalifikować jako rażącą. Jednocześnie w związku z powyższym wymierzenie organowi grzywny uznać należało za uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.