Uzasadnienie
B. C. i E. C. (dalej jako "skarżący") pismem z 16 października 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z 13 czerwca 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] grudnia 1954 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lipca 1954 r. nr [...]. Skarżący wskazali, że mimo ponaglenia w dniu 2 marca 2018 r. do wydania decyzji, organ do dnia wniesienia skargi nie zakończył przedmiotowego postępowania. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że po otrzymaniu wniosku skarżących wszczynającego postępowanie, niezwłocznie przystąpił do gromadzenia materiału dowodowego, jak również informował strony o wszczęciu postępowania oraz przewidywanym terminie jego zakończenia. W dniu [...] maja 2018 r. sporządzona została opinia geodezyjna w przedmiotowej sprawie, zaś w czerwcu 2018 r. otrzymano z innych instytucji państwowych informacje niezbędne do wydania decyzji. Po zebraniu materiału dowodowego, organ dokonał weryfikacji stron postępowania. W październiku 2018 r. sprawdzono księgi wieczyste przedmiotowej nieruchomości, w tym księgi lokalowe (133 lokale).
Następnie pismem z 7 listopada 2018 r. powiadomiono wszystkie strony postępowania o terminie zakończenia sprawy, a także wystąpiono o nadesłanie aktu poświadczenia dziedziczenia po jednej ze stron. Po dokonaniu doręczenia tego pisma, w sprawie wydane zostanie rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu, czy też przewlekłość postępowania, Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Minister Inwestycji i Rozwoju postępowanie prowadzi w sposób przewlekły, bowiem od 20 czerwca 2017 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących z 13 czerwca 2017 r., do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] grudnia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lipca 1954 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z 13 czerwca 2017 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania.
Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie ww. wniosku, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zauważyć bowiem należy, że pismem z 7 listopada 2018 r. organ zawiadomił już ustalone strony o prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jak również wyznaczył termin załatwienia sprawy na 31 stycznia 2019 r.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, organ od daty otrzymania wniosku skarżących, tj. od 20 czerwca 2017 r. regularnie gromadził materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. I tak w dniu 8 sierpnia 2017 r. wystąpił do Urzędu [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, której postępowanie dotyczy (akta te otrzymał w dniu 4 września 2017 r.); w dniu 24 maja 2018 r. uzyskał opinię geodezyjną dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, zaś pismami z 28 maja 2018 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w W., Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] oraz Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] o nadesłanie innych niezbędnych dokumentów dotyczących gruntu.
Dokumenty te wpłynęły do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju w czerwcu 2018 r. Organ informował również skarżących o przyczynach nierozpoznania sprawy oraz o nowym terminie jej załatwienia (pisma z 13 września 2017 r., z 28 maja 2018 r. i 7 listopada 2018 r.). Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że jak ustalił organ, w niniejszej sprawie występuje około 130 podmiotów, które należało zawiadomić o zebranym materiale dowodowym, a następnie doręczyć wydaną w sprawie decyzję. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Ministrowi Inwestycji i Rozwoju, że przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie miało charakter rażący.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.