Uzasadnienie
Skarżący J. G., działając przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie wpisania skarżącego na listę studentów ubiegających się o przeniesienie w ramach transferu z Ukrainy do Polski na uczelnię medyczną o kierunku lekarsko-dentystycznym z uwagi na konflikt zbrojny na terenie Ukrainy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżący w marcu 2022 r. złożył wniosek jednakże organ nie nadał mu biegu. Mimo prawidłowo złożonego wniosku przez skarżącego, Minister Zdrowia nie wydał decyzji administracyjnej regulującej omawianą kwestię, ani też nie przekazał według właściwości wniosku do właściwej uczelni, czego skutkiem jest brak przyznanej refundacji (na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa) oraz w ogóle brak możliwości kontynuowania studiów. Skarżący wyjaśnił też, że "na własną rękę" aplikował do różnych uczelni o przyjęcie na studia jednak jego starania okazały się bezskuteczne. Skarżący opisał przebieg procesów rekrutacyjnych, w których brał udział.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
W uzasadnieniu Minister Zdrowia podniósł, że w dniu 28 lutego 2022 r. na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia ukazał się Komunikat w sprawie możliwości kontynuowania studiów na kierunku lekarskim w Polsce przez studentów kształcących się dotychczas w Ukrainie. Uruchomiono infolinię. W dniu 16 marca 2022 r. na stronie Ministerstwa ukazał się kolejny komunikat dotyczący działań umożliwiających kontynuowanie studiów na kierunku lekarskim i lekarsko-dentystycznym (oraz innych medycznych) w Polsce przez studentów kształcących się dotychczas w Ukrainie. W komunikacie tym wskazano, że począwszy od 15 marca 2022 r. dokonany zostanie podział zgłoszonych osób na poszczególne uczelnie. Wskazano również, że przydzielenie dokonane przez Ministra Zdrowia nie jest równoznaczne z decyzją o przyjęciu na studia w danej uczelni. Decyzja ta pozostaje w ramach wyłącznych kompetencji uczelni. W dniu 16 marca 2022 r. zaprzestano przyjmowania zgłoszeń, dokonano podziału zgłoszonych osób na poszczególne uczelnie, a zestawienia przesłano do uczelni.
Skarżący zgłosił swoją aplikację drogą mailową (nie za pośrednictwem uruchomionej na ten cel infolinii) w dniu 18 marca 2022 r., a więc po terminie sporządzania listy. W rozmowie telefonicznej w dniu 22 marca 2022 r. skarżący został poinformowany o dalszych etapach postępowania, nie zgłosił zastrzeżeń ani wątpliwości. W dniu 6 kwietnia 2022 r. na stronie Ministerstwa pojawił się kolejny komunikat z informacją, że przekazane władzom uczelni zestawienia nie mają charakteru wyłącznie obowiązującego. W ramach kontaktów między uczelniami dopuszcza się możliwość przyjęcia na studia studenta spoza przekazanej listy. Decyzja dotycząca przyjęcia na studia w trybie przeniesienia z zagranicznej uczelni należy do kompetencji i samodzielnych rozstrzygnięć wśród władz uczelni. O tym skarżący także był informowany telefonicznie.
Minister Zdrowia podkreślił, że decyzja dotycząca przyjęcia na studia w trybie przeniesienia z zagranicznej uczelni należy do kompetencji i samodzielnych rozstrzygnięć władz uczelni, a lista sporządzona przez Ministra miała jedynie charakter porządkujący, mający na celu oszacowanie ilości osób zainteresowanych kontynuowaniem nauki na polskich uczelniach medycznych. Przepisy prawa powszechnie obowiązujące nie przewidują konieczność prowadzenia przez Ministra listy studentów oraz wydawania w tej sprawie decyzji administracyjnych.
Z powyższych względów, żądania skarżącego z 18 marca 2022 r. nie można traktować jako żądania wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a., stąd nie może być mowy o bezczynności czy przewlekłości po stronie Ministra Zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej, jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do art. 4 sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w przepisach P.p.s.a. kategorii podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżący bowiem przedmiotem skargi uczynił bezczynność organu w rozpoznaniu jego wniosku w sprawie wpisania skarżącego na listę studentów ubiegających się o przeniesienie w ramach transferu z Ukrainy do Polski na uczelnię medyczną o kierunku lekarsko-dentystycznym z uwagi na konflikt zbrojny na terenie Ukrainy. Tymczasem żądanie skarżącego nie dotyczy pozostającej we właściwości Ministra Zdrowia sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Wpisanie na ww. listę nie miało także charakteru czynności z zakresu administracji publicznej. Działania Ministra Zdrowia miały cel jedynie wspomagająco-porządkujący omawianą materię z uwagi na szczególne okoliczności towarzyszące przenoszeniu się studentów na uczelnie Polskie.
Kwestię przyjęcia na studia, także w drodze przeniesienia, reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2022 r. poz. 574), a problematykę refundacji za studia w omawianym przypadku reguluje powołana już wyżej ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (zob. art. 41 i 45). Z przepisów powołanych ustaw wprost wynika, że to do władz uczelni należy wyłączna kompetencja do podjęcia decyzji o przyjęciu na studia (zob. art. 69, 70, 71, 72 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 96 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa).
W ocenie Sądu, nie istnienie przepis prawa powszechnie obowiązującego obligujący Ministra Zdrowia do wydania decyzji administracyjnej czy to w sprawie umieszczenia na ww. liście danej osoby, czy też przyjęcia na konkretną uczelnię. Skoro zatem organ nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej to tym samym nie można temu organowi skutecznie zarzucić bezczynności. Choć Sąd rozumie trudną sytuację skarżącego, to jednak względy natury pozaprawnej nie mogą w tej sprawie odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku.
W konsekwencji powyższego skargę wniesioną do Sądu należało odrzucić, ponieważ jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.