Uzasadnienie
Z.P. i R. P. pismem z dnia 31 lipca 2012 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] nr hip. [...], działki nr [...] i [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość zabudowaną położoną przy ul. [...] zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 27 stycznia 2009 r.
Wobec braku jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania, bezzasadnej zwłoki, jak również braku rozstrzygnięcia sprawy w ustawowym terminie, w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Zażalenie to zostało uwzględnione i postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r. Do dnia wniesienia skargi rozstrzygnięcie w sprawie nie zostało jednak wydane.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.
Radca prawny M. B. wystąpił w imieniu swoich mocodawców o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul.[...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. uznał zażalenie na bezczynność organu I instancji za uzasadnione oraz wyznaczył termin do załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 31 lipca 2012 r. wynika, że od dnia złożenia przez skarżących wniosku z dnia 27 stycznia 2009 r. do dnia wyrokowania organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały niezwykle opieszale.
Wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania wpłynął do organu w dniu 27 stycznia 2009 r. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął jednak dopiero po upływie czterech miesięcy kiedy to pismem z dnia 11 maja 2009 r. zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości (odpowiedź nadeszła przy piśmie z dnia 1 czerwca 2009 r.). Następnie pismem z dnia 8 czerwca 2009 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia o treści wpis w księdze wieczystej (odpowiedź wraz z pismem z dnia 1 lipca 2009 r.). Pismami z dnia 2 września 2009 r. Prezydent zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o udzielenie informacji jakie inwestycje zostały zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości, kiedy rozpoczęto ich realizację oraz czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę inną niż poprzedni właściciel, a także do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji jaką zabudowę przewidywał dla przedmiotowej nieruchomości, ogólny stan zabudowania Miasta W. Wydział Architektury i Budownictwa odpowiedzi na powyższe pismo udzielił pismem z dnia 15 października 2009 r. Kolejnym pismem z dnia 13 listopada 2009 r. organ zwrócił się ponownie do Wydziału Architektury i Budownictwa o przekazanie protokołu oględzin z dnia 2 czerwca 1971 r., co nastąpiło wraz z pismem z dnia 16 grudnia 2009 r. Ostateczną odpowiedź z Archiwum uzyskano wraz z pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. Prezydent zwrócił się Delegatury Biura Administracji i Praw Obywatelskich o przesłanie książki meldunkowej budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości (odpowiedź nadesłano wraz z pismem z dnia 7 lipca 2010 r.).
Następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. organ wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego w W. o przekazanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź uzyskano wraz z pismem z dnia 11 czerwca 2010 r.
W aktach administracyjnych znajduje się pismo z dnia 7 lutego 2012 r. (przyjęte do wysłania w dniu 17 lutego 2012 r.) informujące pełnomocnika stron o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 maja 2012 r.
Brak jest natomiast dowodu doręczenia tego pisma.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Podkreślić należy, że organ od 2010 r. nie podjął żadnych czynności w sprawie.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. Nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 kpa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.