Uzasadnienie
K.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku K.K. z dnia 2 sierpnia 1993 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W skardze wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podał, że w dniu 2 sierpnia 1993 r. wraz z innymi osobami złożył wniosek o ustalenie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Skarżący wskazał, że kilkakrotnie wydłużany był termin zakończenia postępowania, co było spowodowane zbyt dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań. Skarżący zaznaczył, że Na skutek zażalenia złożonego w dniu 23 września 2013 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył o organowi termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Prezydent W. zignorował ten termin i nie podjął; w sprawie żadnych czynności. Na skutek kolejnego zażalenia organ pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do 31 sierpnia 2014 r. uzasadniając to koniecznością dokonania analizy dotychczas zgromadzonej dokumentacji oraz bardzo dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie toczy się postępowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". W toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ugn, kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Organ podał, że pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek K.K. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] noszący datę 2 sierpnia 1993 r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd miał na uwadze to, że w niniejszej sprawie Prezydent W. podejmował szereg czynności mających na celu załatwienie sprawy. Pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. organ wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. Delegatury w [...] domagając się przesłania akt nieruchomości, decyzji komunalizacyjnej bądź informacji w zakresie komunalizacji nieruchomości z mocy prawa. Z akt sprawy wynika, że organ w okresie od 30 marca 2010 r. do 26 czerwca 2013 r. podejmował dalsze czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy o odszkodowanie r. W 2010 r. Prezydent W. wyjaśniał takie zagadnienia jak: spadkobranie po C.G., I.G. i M.K., C.K. B.K., adresy do korespondencji T.G., J.S. i M.W., stan budynku znajdującego się na gruncie w 1945 r. lub w okresie wcześniejszym, przeznaczenie planistyczne terenu nieruchomości według planu zabudowy z 1931 r. W 2011 r. organ prowadził postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie takich okoliczności jak: rozpoczęcie robót budowlanych na gruncie, w tym rozpoczęcie budowy budynku posadowionego na gruncie.
W 2012 r. organ wyjaśniał takie kwestie jak: zajęcie części nieruchomości pod budowę ul. [...], data wejścia inwestora na teren, zajęcie części nieruchomości pod budowę pętli tramwajowej przy ul. [...] i data wejścia inwestora na teren. W 2013 r. organ starał się ustalić takie okoliczności jak: data rozpoczęcia prac inwestycyjnych na terenie ul. [...], spadkobranie po T.G..
O kwalifikowanej postaci stanu bezczynności organu świadczy jednak to, że wniosek o odszkodowanie nosi datę 2 sierpnia 1993 r., natomiast pierwszą czynność nadającą sprawie o odszkodowanie bieg Prezydent W. podjął dopiero po kilkunastu latach (24 czerwca 2009 r.). Mimo 5-krotnego wyznaczenia nowych terminów załatwienia sprawy (pisma organu z dnia: 27 maja 2011 r., 13 września 2012 r., 26 lutego 2013 r., 14 sierpnia 2013 r., 22 kwietnia 2014 r.), wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy (postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r.), dwukrotnego złożenia przez K.K. zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa, organ cały czas prowadzi postępowanie w sprawie. Negatywnie należało także ocenić to, że po zwróceniu się w dniu 26 czerwca 2013 r. m.in. do skarżącego o dołączenie do akt sprawy odpisu postanowienia spadkowego bądź aktu poświadczenia dziedziczenia po T.G., Prezydent W. nie podjął już w sprawie żadnej czynności mającej na celu pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem Sądu, brak zintensyfikowania czynności postępowania i dążenia do jak najszybszego załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z 1993 r. należało ocenić szczególnie nagannie, ponieważ tego rodzaju bezczynność faktycznie pozbawia skarżącego możliwości dochodzenia praw do odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie przepisów tzw. dekretu [...].
Wobec tego, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu 14 – dniowego na załatwienie sprawy – jak tego domaga się skarżący – byłoby nieuzasadnione, gdyby okazało się (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), że zajdzie potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).