Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].
Powyższe odwołanie zostało wniesione pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. przez Skarb Państwa – Państwowe [...]. Zostało ono przekazane Ministrowi w dniu 17 stycznia 2012 r. Następnie w dniu 30 stycznia 2012 r. (data prezentaty) Wojewoda przekazał akta sprawy objętej ww. odwołaniem.
W dniu 12 marca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania odwoławczego do dnia 31 maja 2012 r.
Zaś w dniu 16 marca 2012 r. (data prezentaty) J. K. wniósł skargę na bezczynność Ministra do Wojewódzkiego Sądu Admiracyjnego w Warszawie, która została odrzucona postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt
IV SAB/Wa 42/12 – z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2007 r. J. K. wezwał ww. organ administracji do usunięcia naruszenia prawa – w związku z brakiem wydania decyzji w sprawie objętej uprzednio wymienionym odwołaniem.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. poinformował J. K., iż odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniesione w niniejszej sprawie zostanie rozpatrzone po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie ze skargi na bezczynność organu oraz akt administracyjnych sprawy.
Odpis uprzednio wskazanego, prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został doręczony organowi administracji przy piśmie z dnia 6 czerwca 2012 r., zaś akta administracyjne zostały zwrócone w dniu 25 lipca 2012 r. (data prezentaty).
Następnie pismem z dnia 30 lipca 2012 r. Minister poinformował strony postępowania, iż niniejsza sprawa zostanie zakończona do dnia 30 września 2012 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi J. K. wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że do dnia 3 sierpnia 2012 r., tj. po ponad 6 miesiącach od wpływu sprawy do Ministra – nie zostało nic zrobione, zaś organ administracji nie udzielił stronie informacji co do braku możliwości pozytywnego załatwienia sprawy. Podkreślił, że Minister nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie orzeka na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji przedstawił przebieg postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie i wskazał, że nie upłynął jeszcze wyznaczony przez Ministra termin załatwienia niniejszej sprawy. Dodał, że wcześniej nie można było sprawy zakończyć, ponieważ akta sprawy znajdowały się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, zatem skargę należy uznać za bezzasadną, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi.
Do dnia 18 stycznia 2013 r. (data rozpoznania sprawy na rozprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 kpa.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi od dnia przesłania odwołania od decyzji Wojewody [...] wraz z kompletnymi aktami sprawy w dniu 30 stycznia 2012 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie rozpoznał wniesionego odwołania.
Organ informował co prawda strony o kolejnych datach zakończenia postępowania oraz o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie – jednak w efekcie przez blisko rok nie rozpoznał odwołania.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności w rozpoznawaniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Sąd uznał za uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania.
Wskazać również należy, iż fakt złożenia skargi na bezczynność organu administracji nie zwalnia organu – wbrew jego twierdzeniom – od konieczności jej rozpoznania. Minister mógł bowiem przygotować zastępcze akta administracyjne sprawy i w oparciu o nie dalej prowadzić postępowanie. Tymczasem organ po przesłaniu akt sądowi administracyjnemu nie podejmował żadnych działań w sprawie.
Takie postępowanie zaś podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa – nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa – bowiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi informował stronę szczegółowo o przyczynach zwłoki, która w jego opinii wyniknęła z konieczności doręczenia akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) i art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.