Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. B. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i [...] ozn. nr hip. [...], działka [...].
Powyższy wniosek wpłynął do Prezydenta W. w dniu 10 września 2008 r. (data prezentaty).
Pismem z dnia 30 października 2008 r. organ wystąpił o przesłanie akt własnościowych ww., nieruchomości, w zwiazku z czym uzyskał informację o ich nieodnalezieniu.
Następnie organ pismem z dnia 9 stycznia 2009 r. zwrócił o przesłanie wydruku z informacji z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi.
W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Naczelnik Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] poinformował, iż na podstawie posiadanych dokumentów nie jest możliwa identyfikacja przedmiotowej nieruchomości i porównanie granic z obecną ewidencja gruntów oraz zwrócił się o przekazanie mapy z lokalizacją nieruchomości nr hip. [...].
Następnie w dniu 27 marca 2009 r. Prezydent W. wystąpił do wnioskodawcy z informacją o trudnościach dotyczących identyfikacji nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie oraz o konieczności przedłożenie do akt sprawy odbitki z mapy ewidencyjnej z wykreślonymi granicami powyższej nieruchomości.
Przy piśmie z dnia 23 września 2009 r. B. O. złożył żądaną odbitkę z wykreślonymi granicami nieruchomości oraz odpis aktu notarialnego, na mocy którego H. O. nabył przedmiotową nieruchomość.
W dniu 6 listopada 2009 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił o przesłanie wydruku informacji z rejestru gruntów dla przedmiotowej nieruchomości oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi do celów służbowych.
W odpowiedzi na powyższe podanie uzyskano informację, iż nieruchomość oznaczona hip. jako [...] nie figuruje w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...]. Jednocześnie wskazano, że nieruchomość objęta wnioskiem odszkodowawczym stanowi nieruchomość oznaczona Nr hip. [...] dz. [...], której aktualnie odpowiada działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...].
Pismem z dnia 3 lutego 2010 r. Prezydent W. wystąpił do Archiwum Państwowego W. o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zagospodarowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. wraz z opisem, kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...] z lat 1945-1946, dotyczących przedmiotowej nieruchomości, kopii planu z nadrukiem hipotecznym oraz foto planu przechowywanego w Kolekcji [...] z lat 1926-1947 r.
Żądane materiały zostały przesłane przy pismach z dnia 17 czerwca 2010 r. i 1 lipca 2010 r.
Z kolei w pismach z dnia 17 sierpnia 2010 r. i z dnia 25 października 2010 r. organ wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu z zapytaniem, czy teren objęty postępowaniem nieruchomości został objęty jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną, o termin rozpoczęcia prac związanych z realizacją inwestycji, termin zrealizowania inwestycji oraz o informację, czy teren nieruchomosći był przed zrealizowaniem inwestycji zagospodarowany przez podmiot nie będący poprzednim właścicielem lub jego następcą prawnym.
Odpowiedź na powyższe wystąpienia została przesłana przy piśmie z dnia 23 grudnia 2010 r., zaś Prezydent wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu o przesłanie ww. akt lokalizacyjnych. Ostatecznie zostały one przesłsane przy piśmie z dnia 9 grudnia 2011 r.
Z kolei przy piśmie z dnia 30 maja 2011 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił o udzielenie informacji od jakiej daty w budynku przy ul. [...] meldowani byli pierwsi lokatorzy. Część żądanych informacji zostało nadesłanych w dniu 17 czerwca 2011 r. (data prezentaty) oraz w dniu 24 listopada 2011 r.
W dniu 29 lutego 2012 r. organ wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu o przesłanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego i aktów notarialnych dotyczących obrotu nieruchomością stanowiącą dz. ew. nr [...], z obrębu [...]. Odpowiedz na powyższe wystąpienie została nadesłana w dniu 2 kwietnia 2012 r. (data prezentaty).
Pismem z dnia 31 maja 2012 r. Prezydent W. poinformował iż z uwagi na złożony charakter postępowania i dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie mógł rozpatrzyć wniosku o odszkodowanie oraz wskazał dzień 31 października 2012 r., jako nowy termin zakończenia sprawy.
W związku ze złożonym przez wnioskodawcę zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za nieuzasadnione, a następnie zwrócił Prezydentowi W. w dniu 19 czerwca 2012 r. (data prezentaty) akta sprawy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość objętą wnioskiem oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Ponadto opisał działania organu prowadzącego niniejsze postępowanie oraz wskazał na rażące przekroczenie przez niego terminu określonego w art. 35 § 3 kpa i naruszenie art. 37 § 1 kpa, bowiem nie zawiadomił stron o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy.
Skarżący dodał, że nie ma uzasadnionych podstaw do uznania, że wystąpiła przyczyna niezależna od organu uniemożliwiająca terminowe załatwienie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że w przedmiotowej sprawie poinformował strony o przyczynach zwłoki, a z uwagi na złożony charakter postępowania trwa analiza zgromadzonej dokumentacji, jak też konieczne będzie wykonanie operatu szacunkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent W. od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie w 2008 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Organ od września 2008 r. podejmował działania celem rozpoznania sprawy, jednakże nie doprowadziły one do wydania rozstrzygnięcia, a ponadto od dnia zwrotu akt przez Wojewodę [...] w dniu 19 czerwca 2012 r. przez blisko 2 miesiące nie podjął żadnych czynności w sprawie, aż do dnia 8 sierpnia 2012 r., tj. dnia udzielenia odpowiedzi na skargę.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] i [...] w W. Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w dniu 10 września 2008 r., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem Prezydent W. podejmował rozciągnięte w czasie, czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.