Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. J.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Gminy S. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o uchylenie uchwały Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy S. na lata 2013-2017.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, na brak reakcji Rady Gminy na jej wystąpienie, co zdaniem skarżącej oznacza, że organ dopuścił się naruszenia art. 12 oraz 35 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej odrzucenie. Organ wskazał, że brak odpowiedzi na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa stanowi jeden z ustawowych sposóbów ustosunkowania się do sprawy i nie może być rozpatrywany jako bezczynność organu. Ponadto organ podniósł, że bezczynność objęta skargą była już przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, zakończonym postanowieniem z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 472/13 o odrzuceniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej zwana ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wydana w przedmiotowej sprawie Uchwała Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy S. na lata 2013-2017, została podjęta na podstawie art. 21 ust 1 i ust. 2 ustaw z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobnie gminy i o zamianie kodeksu cywilnego (tj. z 2005 r. Dz. U z 2005 r. Nr 31 poz. 266 ze zm.). Wprawdzie ustawodawca nie przesądził expressis verbis charakteru prawnego uchwały podejmowanej przez radę gminy na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. ustawy, nie mniej jednak nie powinno budzić wątpliwości, że jest ona aktem prawa miejscowego, gdyż zawiera normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, ustanowione przez ustawowo określony organ administracji publicznej. Pogląd ten znajduje zresztą potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 20.03.2002 r., II SA/Wr, OwSS 2002/3/73, IV SA/Po 432/12 cbois.nsa.gov.pl).
Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji tej uchwały należy stwierdzić, iż zalicza się ona do kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie szczególnej.
W świetle konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87–art. 94 Konstytucji) nie ulega wątpliwości, że akt prawa miejscowego jest źródłem prawa: (1) powszechnie obowiązującego, a więc aktem o charakterze normatywnym, zawierającym normy generalne i abstrakcyjne; (2) o zasięgu lokalnym, tj. obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; (3) rangi podustawowej; (4) stanowionym na podstawie i w granicach ustaw; (5) wymagającym ogłoszenia.
Podkreślić należy, że zmiana uchwały będącej aktem prawa miejscowego może nastąpić jedynie w formie uchwały, która również posiadać będzie rangę aktu prawa miejscowego.
Przenoszą powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że skarżąca domaga od Sądu, zobowiązania organu do dokonania zamiany (uchylenia) aktu prawa miejscowego jakim jest uchwała Rady Gminy w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 5 ppsa.
Mając powyższe na uwadze jak również analizując przepisy określające właściwość sądów administracyjnych stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż sąd administracyjny nie może stwierdzić bezczynności organu i zobowiązać go do zmiany, uchylenia lub wydania nowego aktu prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 5 ppsa. Jak to wyżej wskazano sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów jedynie w sprawach indywidualnych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o uchylenie aktu prawa miejscowego nie może zaś być przedmiotem rozpoznania przez Sąd, gdyż tego rodzaju bezczynność nie zawiera się w katalogu określonym art. 3 § 2 pkt 8 ppsa.
Niejako na marginesie warto podnieść, że chcąc wzruszyć akt prawa miejscowego strona może zaskarżyć do sądu sam akt administracyjny (art. 3 § 2 pkt. 5 ppsa). Wymogiem zaskarżenia takiego aktu jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 ppsa). Wówczas dopuszczalność wniesienia skargi na akt prawa miejscowego nie jest uzależniona od zajęcia stanowiska przez organ w tym przedmiocie. Ewentualna odpowiedź organu lub jej brak ma wpływ jedynie na termin złożenia takiej skargi (art. 53 § 2 ppsa).
Skoro zatem zaskarżona w sprawie bezczynność organu nie podlega kognicji sądów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.