Uzasadnienie
A.B., E.O. i T.M. pismem z dnia [...] maja 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] marca 1974 r. nr [...].
A.B., E.O. i T.M. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. złożyli do Ministra Infrastruktury i Budownictwa odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Następnie pismem z dnia [...] marca 2017 r. wezwali Ministra do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego nierozpoznaniem odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
W skardze na bezczynność skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. przez niewydanie decyzji odwoławczej przez cztery miesiące. W związku z powyższym wnieśli o nakazanie organowi wydania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi wskazując, że decyzją z dnia [...] marca 2017 r. r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister podkreślił, że postępowania dotyczące spraw rewindykacyjnych są postępowaniami skomplikowanymi i złożonymi. Ponadto wskazał na dużą liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków, złożoność toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy oraz konieczność rozpatrywania spraw według kolejności wpływu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] i rozpoznaniem odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie odwołania powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. (pkt 2 sentencji wyroku).
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. wraz z aktami sprawy wpłynęły do Ministra w dniu 9 stycznia 2017 r. W dniu 15 marca 2017 r. do Ministra wpłynęło wezwanie skarżących do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...] marca 2017 r. sporządzono opinię geodezją. W dniu [...] czerwca 2017 r., po rozpoznaniu odwołania skarżących, Minister wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016 r. Organ jednak nie zastosował się do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Nierozpoznanie przez organ odwołania w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., a także zachowanie organu niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ odwołania skarżącej nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ podejmował czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia (sporządzenie opinii geodezyjnej), a także wziął pod uwagę skomplikowany charakter sprawy rozpoznawanej w postępowaniu nieważnościowym.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).