Uzasadnienie
W dniu 4 października 2011 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. W. na "opieszałość" Prezydenta W. w sprawie wydania decyzji odszkodowawczej za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21.11.1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.
W latach 2003-2005 następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości kolejno składali wnioski o przyznanie odszkodowania - w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...].
Pierwsza decyzja odszkodowawcza w przedmiotowej sprawie (odmowna) została wydana przez Prezydenta W. w dniu [...] lipca 2005 r. nr [...].
W dniu 30 grudnia 2005 r.. Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ze względu na śmierć jednej z uczestniczek - w dniu [...] maja 2006 r. postępowanie w niniejszej zostało zawieszone, następnie zaś podjęte postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r.
Drugą decyzję odmawiającą przyznania odszkodowania Prezydent W. wydał w dniu [...] listopada 2007 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Następnie pismem z dnia 17 marca 2009 r.. Prezydent W. zawiadomił strony, że decyzja zostanie wydana do końca sierpnia 2009 r.
Kolejnym pismem z dnia 31 sierpnia 2009 r. strony zostały zawiadomione, że decyzja zostanie wydana do końca stycznia 2010 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] i umorzył postępowanie odszkodowawcze w pierwszej instancji w stosunku do I. M. i A. K. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż Prezydent W. naruszył - przy rozstrzyganiu wniosku o odszkodowanie - przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 76 kpa oraz dokonał błędnej wykładni art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Następnie Wojewoda [...]przekazał akta sprawy Prezydentowi W. – który otrzymał je w dniu 25 marca 2011 r.
Pismem z dnia 9 maja 2011 r. Prezydent W. zawiadomił strony, że przewidywany termin zakończenia sprawy to 30 września 2011 r.
M. W. i J. K. pismem z dnia 31 maja 2011 r. wnieśli do Wojewody [...]zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
Natomiast Prezydent W. pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. wystąpił do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udzielenie informacji na temat zagospodarowania części przedmiotowej nieruchomości zajętej pod budowę ulic [...].
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione.
Stanął na stanowisku, że nie miała miejsca sytuacja bezczynności organu, gdyż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidywanym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Tymczasem w niniejszej sprawie, w toku postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji podjął szereg czynności procesowych, mających na celu merytoryczne załatwienie wniosku odszkodowawczego.
Dodał, że w ramach ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy Prezydent W. podjął - od dnia doręczenia mu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wraz z aktami sprawy - jedną czynność procesową, przy czym miała ona miejsce już po dniu złożenia zażalenia na jego bezczynność, tj. po dniu 31 maja 2011 r. Należy jednak wskazać, iż w aktach sprawy znajduje się pismo organu pierwszej instancji z dnia 9 maja 2011 r. - skierowane do stron postępowania - zawierające zawiadomienie o dodatkowym terminie załatwienia sprawy, zgodnie z art. 36 kpa - do dnia 30 września 2011 r.
Wobec powyższego bezspornym jest, iż przed upływem wymienionego w art. 35 § 3 kpa terminu (dwóch miesięcy), który rozpoczął bieg w dniu doręczenia Prezydentowi W. akt sprawy wraz z decyzją Wojewody [...], organ wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, który jeszcze nie upłynął w dniu złożenia zażalenia na jego bezczynność.
W związku z powyższym Wojewoda postanowił jak w sentencji uznając, iż zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w niniejszym postępowaniu jest nieuzasadnione.
Termin ten - 30 września 2011 r.- nie został dotrzymany, dlatego też M. W. pismem z dnia [...] października 2011 r. (data prezentaty) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na "opieszałość" Prezydenta W. w sprawie wydania decyzji odszkodowawczej za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która została zakwalifikowana jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. Pismem z dnia 7 listopada 2011r. Prezydent W. poinformował strony, że w sprawie nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], konieczne jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką.
W związku z powyższym m. in. pismem z dnia 19 września 2011 r. wystąpił do Wydziału Infrastruktury w Dzielnicy M. o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto budowę ulicy [...]. Jednocześnie - działając na podstawie art. 36 § 1 kpa - poinformował, że decyzja w sprawie zostanie wydana do końca marca 2012 r.
Natomiast w odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że w związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką, pismami z dnia 19 września 2011 r. oraz z dnia 20 września 2011 r. wystąpił do Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy [...] oraz do Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy M. o informację na temat zagospodarowania części omawianej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia 7 listopada 2011 r. powiadomił strony o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do końca marca 2012 r. – dlatego też wnosi o oddalenie skargi.
Do dnia 16 lutego 2012 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu, złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa na bezczynność Prezydenta W. Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia właściwych i celowych działań, które umożliwią rozpatrzenie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...] - w ustawowym terminie.
Wniosek w przedmiotowej sprawie jest rozpoznawany po raz kolejny od dnia 25 marca 2011 r. (data zwrotu akt sprawy wraz z decyzją Wojewody [...]) - zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią dostatecznego usprawiedliwienia nie dotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy.
Z uwagi na powyższe niniejszy skład orzekający podziela w zupełności pogląd, iż przygotowywanie kolejnej decyzji administracyjnej dotyczącej rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przez prawie rok czasu - nie może usprawiedliwiać bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. Wskazać należy, że zarówno wyrażona w art. 8 kpa zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, jak również zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 § 1 kpa, wręcz nakazują organom administracji publicznej przygotowanie całej potrzebnej dokumentacji od chwili wszczęcia sprawy w sposób szybki, efektywny i sprawny.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie z całą pewnością nie miała miejsca - co uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna.
Tym bardziej, że Wojewoda [...] w swoim postanowieniu z dnia [...]czerwca 2011 r. powoływał się na fakt zobowiązania się Prezydenta W. do wydania decyzji do dnia [...]września 2011 r.
Tymczasem wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy [...] nie został jeszcze przez organ administracji publicznej rozpoznany, natomiast został wyznaczony kolejny termin - koniec marca 2012 r.
Takie postępowanie jednoznacznie wskazuje, że Prezydent W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 kpa jak i art. 12 § 1 kpa, pozostaje w zwłoce.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiło przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. - aczkolwiek nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podejmował czynności w sprawie i informował strony o terminach jej załatwienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.