Uzasadnienie
M. P. i J. Z., pismem z dnia 8 lipca 2013 r., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 20 grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że decyzją z dnia [...] października 2007 r. Prezydent W., działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], zajętą pod drogę publiczną, ozn. hip. [...]. W wyniku odwołania M. P. i J. Z., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W konsekwencji, nadal pozostawał nierozpoznany wniosek o przyznanie odszkodowania z dnia 20 grudnia 2005 r. Następnie, skarżące podniosły, że w związku z nierozpoznaniem przez Prezydenta W. przekazanej sprawy do ponownego rozpoznania – w terminie określonym w art. 35 k.p.a. skarżący wystąpiły, w dniu 28 stycznia 2013 r. (data wpływu pisma do organu), do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie jej w terminie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia [...] kwietnia 2013 r. Pomimo jednak wyznaczonego terminu, do dnia wniesienia skargi z dnia 8 lipca 2013 r., organ nie zakończył postępowania w sprawie ani nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki do przyznania odszkodowania. Ponadto organ wskazał, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Organ podkreślił, że pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a., oraz że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent W. od dnia 19 marca 2008 r., kiedy to Wojewoda [...] zwrócił akta administracyjne sprawy wraz z prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] uchylającą decyzję PrezydentaW. z dnia z dnia [...] października 2007 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji - do dnia wyrokowania nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w związku z wnioskiem z dnia 20 grudnia 2005 r., czym niewątpliwie naruszył powołany przepisy art. 35 § 1 i 3.
Pierwszą czynnością jaką organ podjął w sprawie było zwrócenie się pismami z dnia 27 marca 2009 r. (po roku czasu od zwrotu akt) do Dyrektora Archiwum Państwowego W., Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy M., oraz do Zarządu Dróg Miejskich w W. o stosowne dokumenty i informacje dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Kolejną czynnością organu było wystąpienie, pismami z dnia 28 lutego 2011 r., do Zarządu Dróg Miejskich w W. oraz Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie kolejnych dokumentów związanych z niniejszą nieruchomością. Następnie, prawie po dwóch latach - pismem z dnia 11 stycznia 2013 r. - organ zwrócił się ponownie do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy M. o przesłanie niezbędnych informacji z rejestru gruntów.
Ponadto z akt sprawy wynika, że w analizowanym postępowaniu Prezydent W. wyznaczał kilkakrotnie nowy termin zakończenia postępowania. I tak, pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. strony postępowania zostały poinformowane, że rozpatrzenie wniosku nastąpi w terminie do końca września 2009 r. Następnie, pismem z dnia 22 lipca 2011 r. przedłużono czas rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2011 r., natomiast - pismem z dnia 12 czerwca 2012 r. - poinformowano strony, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia [...] października 2012 r. Kolejne terminy załatwienia sprawy organ wyznaczył do dnia 30 kwietnia 2013 r., a następnie do dnia 31 grudnia 2013 r.
W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania.
Oceniając zachowanie organu we wszczętym postępowaniu o przyznanie odszkodowania, Sąd doszedł ponadto do przekonania, że wraz z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w rozpoznaniu wniosku skarżących nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu.
W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę datę zwrotu przez Wojewodę [...] akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 20108 r., nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ([...] marca 2008 r.), oraz podejmowanie przez organ wyżej opisanych czynności w odległych od siebie odstępach czasowych, a także kilkakrotne wyznaczanie terminów załatwienia sprawy - należy uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało charakter rażący.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
- - ---------------------- 4