Uzasadnienie
L. K. (Skarżąca) pismem z 4 listopada 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, Prezydenta [...] (Prezydent) w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z nieruchomości ozn. [...] wnosząc o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczenie organowi terminu 30 dni na rozpoznanie wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
Skarżąca podkreśliła, że był w stanie zakończyć postępowanie w sprawie w maksymalnym dwumiesięcznym terminie, gdyż uprzednio prowadził postępowanie w przedmiocie ustalenia użytkowania wieczystego co do pozostałej części przedmiotowej nieruchomości zakończone prawomocną decyzją z [...].
Wskazała, że organ nie zawiadomił jej o przyczynach niezakończenia sprawy w terminie nie wyznaczył nowego terminu zakończenia sprawy jak również nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę datowanej na 23 stycznia 2015 r. organ wskazał, że do zakończenia postępowania w sprawie konieczne jest jeszcze ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. przedmiotowa działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne a także w jakiej dacie poprzedni właściciel został pozbawiony możliwości władania przedmiotowym gruntem. Organ wyjaśnił, że w związku z powyższym wystąpił do Archiwum Państwowego po plan zabudowy z 1931 r. oraz do wydziału Architektury i Budownictwa [...] po akta dotyczące realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że spełnione zostały przesłanki dopuszczalności skargi, jak bowiem wynika z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że Skarżąca w dniu 3 października 2014 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że do dnia wyroku nie została wydana decyzja w sprawie wywołanej wnioskiem o odszkodowanie z 31 lipca 2014 r. (data wpływu do organu 5 sierpnia 2014 r.), co uzasadniało wyznaczenie organowi terminu na załatwienie sprawy.
Jednocześnie uznać należało, że niezałatwienie sprawy do dnia wydania wyroku w sposób oczywisty stanowiło naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wraz ze skargą wskazuje, że od dnia otrzymania wniosku o odszkodowanie organ nie podjął żadnych czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi nie znajdują się dokumenty potwierdzające wykonanie czynności opisanych w odpowiedzi na skargę.
Organ wyjaśniał, że akta sprawy zostały przekazane wraz z zażaleniem do Wojewody i po zwrocie akt przekazane zostaną sądowi. Postanowieniem Wojewody wydane na skutek zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie wydane zostało [...] do organu pierwszej instancji wpłynęło [...], jednak do dnia wydania wyroku Prezydent nie przekazał sądowi żadnych dodatkowych dokumentów pozwalających na ustalenie, że rzeczywiście podjęte zostały jakiekolwiek czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
W ocenie Sądu okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że Prezydent [...] – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Wobec powyższego, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta [...] nosi cechy rażącego naruszenia prawa.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi