Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 października 2011 r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...].
Powyższy wniosek opatrzony datą 23 lutego 2010 r. został złożony do Prezydenta [...] w dniu 24 lutego 2010 r.
Pismami z dnia 4 marca 2010 r., 4 maja 2010 r., 1 czerwca 2010 r. i 10 lutego 2011 r. organ wystąpił do różnych jednostek Urzędu [...], celem zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie.
W dniu 10 lutego 2011 r. Prezydent [...] poinformował wnioskodawcę, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2011 r.
Następnie, w związku ze złożonym przez stronę postępowania zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, przy piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. akta sprawy zostały przekazane do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za nieuzasadnione.
Akta sprawy zostały zwrócone Prezydentowi [...] w dniu 2 marca 2011 r.
Kolejnym pismem z dnia 17 listopada 2011 r. ww. organ administracji poinformował wnioskodawcę o przyczynach zwłoki oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wskazał, że postępowanie toczy się ponad 1,5 roku w związku z czym skarga jest uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenia, czy objęte postępowaniem nieruchomości spełniają przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał ponadto, że w sprawie prowadzona jest analiza dokumentacji oraz następnie konieczne będzie wykonanie operatu szacunkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent [...] od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, tj. 24 lutego 2010 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Zważyć przy tym należy, że organ po raz pierwszy poinformował stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w dniu 10 lutego 2011 r. – a więc blisko rok po złożeniu wniosku. Ponadto w piśmie tym zadeklarował, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2011 r. Terminu tego jednak nie dotrzymał i dniu 17 listopada 2011 r. ponownie poinformował stronę o wyznaczeniu kolejnego terminu załatwienia sprawy na koniec marca 2012 r.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż organ nie podjął żadnych działań w sprawie od dnia 21 lutego 2011 r. do dnia 17 listopada 2011 r., zatem przez okres blisko 9 miesięcy.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Sąd uznał za uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona.
Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa."
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w dniu 24 lutego 2010 r., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji podejmował czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższego aktu.