Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...] oraz [...].
Jak wynika z treści zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 1993 r. Nr [...], tytuł własności przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 uregulowany był na imię A. G. na mocy aktu kupna z dnia [...] lipca 1943 r. za Nr [...] księgi hipotecznej "[...]". Z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszły na własność Gminy [...], a w dniu 13 kwietnia 1950 r., tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa.
Następnie grunt powyższej nieruchomości, stanowiący obecnie działki ewidencyjne nr [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w obrębie [...] stał się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa w części własnością Dzielnicy Gminy [...], co dla działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] potwierdził Wojewoda [...] decyzjami nr [...],[...],[...] z dnia [...] czerwca 1994 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 1994 r. Obecnie, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) przedmiotowa nieruchomość stanowi własność [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku A. G. z dnia [...] października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (ob. ul. [...] oraz [...]) nr hip. [...] - odmówił ustanowienia na rzecz M. W., następcy prawnego dotychczasowego właściciela, prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowego gruntu ozn. w ewidencji gruntów jako działki w obrębie [...]: nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 oraz nr [...] o pow. [...] m2.
Z akt sprawy wynika, że M. W. – na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 2005 r. Rep. [...] nr [...] działając jako pełnomocnik następców prawnych poprzedniego właściciela, tj. A. M. W., I. G. i M. T. K.-W., nabył na swoją rzecz wszelkie prawa i roszczenia przysługujące jego mocodawczyniom do nieruchomości hip. nr [...] na podstawie dekretu z 26 października 1945 r. -pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wystąpił o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość.
W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta [...], w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską M. W. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem, które na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. organ wojewódzki przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] zgodnie z właściwością. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Kolegium uznało niniejsze zażalenie za nieuzasadnione.
Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na bezczynność Prezydenta [...], podnosząc, że od chwili złożenia wniosku organ już dwukrotnie przekładał planowany termin zakończenia sprawy, nie wydając decyzji w sprawie, zatem skarga niniejsza jest zasadna. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2013 r. strona została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Poinformowany o wniosku skarżącego dotyczącego trybu rozpoznania skargi, Prezydent nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
skarga jest uzasadniona.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] grudnia 2012 r. wniosku M. W. o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a.
W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności.
Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent [...] rozpoznając wniosek z dnia [...] grudnia 2012 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, Prezydent nie zakończył postępowania.
Zatem, mimo upływu ponad dziewięciu miesięcy, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: o przesłanie kopii decyzji na podstawie, których właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...] (ul. [...]) stały się osoby fizyczne oraz dokumentów dot. realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie (vide: pismo z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]). Pierwszy raz poinformował on skarżącego o dodatkowym terminie załatwienia sprawy przy piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia [...] maja 2013 r.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. W niniejszej sprawie organ czynności takie, zmierzające do załatwienia sprawy podejmował, a także wskazał dodatkowy termin zakończenia postępowania – 30 września 2013 r., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął. Jednakże mając na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.