Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. reprezentowanych przez radcę prawnego J. J. i adwokata J. P. na bezczynność Prezydenta W. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do przystąpienia do rokowań w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położone w Dzielnicy W. przy ul. [...] w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia oraz prowadzenia rokowań i sporządzenia z nich protokołu.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że Prezydent W. decyzją z [...] września 2006 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości w wyniku którego działki wymienione w decyzji zostały przejęte pod drogi publiczne.
W następstwie powyższego wnioskodawcy zwrócili się do Urzędu Miasta W. w dniu [...] lutego 2011 r. o wypłatę odszkodowania. Uzyskali jednak odpowiedź, że do podjęcia rokowań niezbędne jest zabezpieczenie środków finansowych w budżecie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że skarżący nie dopełnili obowiązku zapisanego w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa jak również skarga wpłynęła po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Zauważyć należy, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest spełnienie kryterium właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z treści skargi A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. zarzucają Prezydentowi W. bezczynność w przedmiocie niepodjęcia i nieprzeprowadzenia rokowań co do wysokości odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.).
W myśl powołanego przepisu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, a które przeszły z mocy prawa na własność gminy, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Jeżeli jednak do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Stosownie do art. 129 ust. 5 ugn w przypadku takim decyzję o odszkodowaniu wydaje starosta.
W orzecznictwie akcentuje się, że przepis art. 98 ust. 3 ugn przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania, drugi z kolei na ustaleniu odszkodowania przez starostę w drodze decyzji administracyjnej. Z konstrukcji wskazanego przepisu wnioskować można, że obydwa tryby są odmienne, a zależność pomiędzy nimi sprowadza się jedynie do tego, że wszczęcie drugiego z nich jest możliwe jedynie wtedy, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2006 r. II SAB/Op 3/06, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II SAB/Wr 16/10).
Zaznaczyć również należy, że z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że pierwszy z trybów ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy ustalenie wysokości odszkodowania przez starostę następuje w trybie administracyjnym. W związku z powyższym obowiązek wypłaty odszkodowania może być zrealizowany w drodze czynności cywilnoprawnych lub (jeżeli do uzgodnienia nie dojdzie) w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1658/00, Lex nr 81734). Uzgodnienie polega na podjęciu działań zmierzających do ujednolicenia danej kwestii i może nastąpić jedynie w wyniku negocjacji podjętych przez obie strony stosunku prawnego. Podkreślenia wymaga to, iż istotną cechą uzgodnienia jest osiągnięcie porozumienia przez podmioty o równorzędnej pozycji prawnej z których żaden nie ma umocowania do podjęcia władczego rozstrzygnięcia.
Same zaś negocjacje są instytucją prawa cywilnego, która została uregulowana w art. 72 Kodeksu cywilnego. Poprzedzają one zawarcie umowy, która jest czynnością cywilnoprawną. Stosownie do art. 72 Kodeksu cywilnego, do zawarcia umowy w wyniku negocjacji dochodzi, gdy strony dojdą do porozumienia co do postanowień objętych negocjacjami. Jednocześnie jednak zaznaczyć należy, iż negocjacje nie zawsze muszą kończyć się osiągnięciem porozumienia i w konsekwencji zawarciem umowy. Na wypadek właśnie takiej sytuacji, kiedy to strony uzgadniające wysokość odszkodowania nie dojdą do porozumienia i nie zostanie między nimi zawarta w tym zakresie umowa cywilnoprawna, ustawodawca w art. 98 ust. 3 ugn, przewidział tryb administracyjny ustalenia i wypłacenia odszkodowania.
W świetle powyższych wyjaśnień stwierdzić należy, że skarga dotyczy bezczynności organu administracji publicznej (Prezydenta W.) w zakresie czynności cywilnoprawnej, a nie bezczynności w podjęciu aktu lub czynności administracyjnej, bowiem przeprowadzenia rokowań o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, nie można kwalifikować jako czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, które podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Skoro zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., a żaden z przepisów ustaw szczególnych nie przewiduje w tym zakresie kontroli sadów administracyjnych, uznać należało, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w niniejszej sprawie, gdyż przedstawione przez skarżących zagadnienie ma charakter cywilnoprawny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.