Uzasadnienie
M. B., A.C., K. O., H. W., M. M. reprezentowani przez radcę prawnego M. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących o przyznanie i wypłacenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) za nieruchomość stanowiącą działkę położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ pierwszej instancji pomimo wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do III kwartału 2005 r., jak również po otrzymaniu informacji o wniesieniu w dniu [...] kwietnia 2011 r., do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero pismem z dnia 20 maja 2011 r. poinformował skarżących, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2011 r.
W ocenie skarżących skarga jest w pełni zasadna, bowiem pomimo upływu wyznaczonego dodatkowo terminu Prezydent W. nie wydał decyzji i nie zakończył merytorycznie przedmiotowego postępowania, a zatem postaje w bezczynności.
Ponadto skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 17 września 1990 r., złożonym do Wydziału [...] przez A. K., ponowionym w dniu 8 kwietnia 1997 r. do Urzędu Rejonowego w [...] przez K. O. oraz w dniu 17 kwietnia 2002 r., złożonym do Starostwa Powiatu [...] przez I. M. zwrócono się o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Kolejnym wnioskiem z dnia 12 marca 2004 r., K. O. i H. W. zwróciły się do Urzędu Miasta [...] z podaniem o "zwrot działki" położonej w W. przy ul.[...], ozn. nr hip. [...] informując, że w 2001 r. złożyły podanie o odszkodowanie jednak nie dostały odpowiedzi w sprawie wniosku.
Pismem z dnia 14 lutego 2005 r., Kierownik Działu [...] Skarbu Państwa Urzędu [...] poinformował, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w przewidywanym terminie do III kwartału 2005 r. zaznaczając, że wystąpił do Centralnego Biura Adresowego o przesłanie informacji dotyczącej współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...].
W dniu 19 kwietnia 2011 r., radca prawny M. A. działając w imieniu M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku o przyznanie i wypłacenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość akcentując, że wniosek w tym zakresie został złożony w dniu 17 września 1990 r. i do chwili obecnej nie został przez organ rozpatrzony.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, jak również wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik [...], Wydziału [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia 5 grudnia 2011 r., pełnomocnik stron został poinformowany, że z uwagi na dużą ilość spraw oraz przedłużającą się procedurę przygotowania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w piśmie z dnia 20 maja 2011 r. Jednocześnie wskazał jako datę zakończenia postępowania 31 marca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną w nim nieruchomość.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Ponadto przepis art. 35 § 1 Kpa nakłada na organy obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy doczynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 Kpa.
Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Z akt administracyjnych sprawy postępowanie w sprawie odszkodowania zostało zainicjowane wnioskiem A. K. z dnia 17 września 1990 r., następnie ponawianym 8 kwietnia 1997 r. i 17 kwietnia 2002 r.
Jakkolwiek w aktach sprawy zachowało się pismo adresowane do J. J. dotyczące jej wniosku z dnia 17 września 1990 r., informujące, że brak jest aktualnie możliwości pozytywnego jego rozpatrzenia wniosku z uwagi na brak stosownych regulacji prawnych, jednak nie zmienia to faktu, iż do dnia wydania niniejszego orzeczenia przez Sąd, organ nie zakończył postępowania administracyjnego w przedmiocie odszkodowania zainicjowanego kolejnymi wnioskami w tym zakresie, a zatem nadal pozostaje w zwłoce.
Ponadto mimo wyznaczenia terminu rozpatrzenia sprawy do III kwartału 2005 r. (por. pismo z dnia 14 lutego 2005 r.) do dnia 25 maja 2010 r. to jest do dnia nadesłania do przez pełnomocnika skarżących informacji o umocowaniu go do prowadzenia sprawy w imieniu M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. Prezydent W. nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Dopiero począwszy do 16 czerwca 2010 r., organ podjął starania mające na celu zebranie informacji i dokumentacji potrzebnej do rozpoznania wniosków.
W zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 36 § 1 kpa jedynie pismem z dnia 20 maja 2011 r., Prezydent W. wyjaśnił pełnomocnikowi skarżących, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do 30 czerwca 2011 r. Jednak termin ten nie został zachowany.
Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez strony za uzasadnione.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydent W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Zaznaczyć również należy, że zwłoka organu, w szczególności z uwagi na brak podejmowania jakichkolwiek czynności w okresie od 2005 roku do 2010 roku, czyli przez ponad pięć lat, jak również niezachowanie terminów informacyjnych wyznaczonych do zakończenia postępowania ma, w ocenie Sądu charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z rażącym naruszeniem art. 35 i art. 36 Kpa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.