Uzasadnienie
Pismem z [...] czerwca 2017 r. M. R. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1950 r., nr [...], o odmowie przyznania D. L. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], zarzucając organowi naruszenie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: "kpa") w zw. z art. 35 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.
W związku z powyższym, skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Kolegium do rozpoznania wniosku, przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2017 r., nr [...] rozpoznało ww. wniosek i stwierdziło, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1950 r., nr [...], częściowo zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie stwierdziło nieważność tego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Kolegium decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności i wydanie przez Kolegium decyzji w sprawie powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Decyzja Kolegium stanowi akt administracyjny, od którego przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] maja 1950 r. nr [...].
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji, po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia. Jakkolwiek w sprawie można mówić o znacznym przekroczeniu kodeksowych terminów, to jednak z uwagi na historyczny charakter sprawy, jej nadzwyczajny tryb a także okoliczność, iż w dacie wyrokowania Sądu wniosek skarżącego został już przez Kolegium rozpoznany – Sąd uznał, iż przekroczenie terminu nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.
Jednocześnie, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Sąd oddalając powyższy wniosek wziął pod uwagę, że w dniu [...] lipca 2017 r. Kolegium rozpoznało przedmiotowy wniosek i wydało decyzję.
Z powyższych względów, w pkt 1 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., w pkt 2 – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, w pkt 3 - na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.