Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 października 2012 r. I. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie przedmiotowej sprawy w okresie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, tj. do dnia 11 lipca 2012 r. Pomimo upływu 5 miesięcy organ nie podjął działań zmierzających do zakończenia sprawy odszkodowania, zdaniem skarżącej, skarga jest zasadna. Zdaniem skarżącej, miasto powinno być zainteresowane szybkim uregulowaniem spraw własnościowych bowiem przedmiotowa działka jest przewidziana pod wysoką zabudowę.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Podał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin zakończenia postępowania o ustalenie odszkodowania – do dnia 14 lipca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd, oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania.
Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 1995 r. – ponowionego pismem z dnia [...] marca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...].
Wskazać należy, że z art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto art. 36 § 1 i 2 kpa wymagają, aby o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zdaniem Sądu, organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego; organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z obowiązkami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to oznacza, że organ jest bezczynny lub postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Po wpłynięciu do organu wniosku I. W. z dnia [...] lutego 1995 r. ponowionego pismem z dnia [...] marca 2011 r. po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa, obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Jednakże Prezydent W. do dnia wyrokowania przez Sąd, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wniosku z dnia [...] lutego 1995 r. r. nie rozpoznał, przekraczając w ten sposób wszystkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach kpa.
Jedynymi czynnościami podejmowanymi w sprawie przez organ, jeszcze przed wniesieniem skargi ale już po ponowieniu wniosku w dniu [...] marca 2011 r. przez skarżącą było zwrócenie się pismem z dnia 9 listopada 2011 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz pismo z dnia 18 listopada 2011 r. skierowane do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w sprawie przesłania aktualnej informacji z ewidencji gruntów, mapy z zaznaczoną działką hip. i działkami ewidencyjnymi oraz decyzji komunalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji przez ponad 18 lat podejmował opieszale czynności, które w zasadzie pozorowały tylko pracę organu.
Zdaniem Sądu, Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa, a bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie tylko sprawy nie załatwił w żadnym ze wskazanych ustawą terminów, czy w dodatkowym terminie zakreślonym przez Wojewodę [...], ale również nie podejmował stosownych czynności umożliwiających załatwienie sprawy.
Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie w ustawowym terminie i zignorował wszelkie terminy załatwienia sprawy.
Zdaniem Sądu, stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej - nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, a niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.