Uzasadnienie
B.O., reprezentowany przez adwokat M.B., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. [...].
W uzasadnieniu skargi zarzucił Prezydentowi [...] naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 37 § 2 k.p.a. polegające na niezakończeniu postępowania zainicjowanego jego wnioskiem z dnia 27 listopada 2008 r. w terminach przewidzianych prawem. Zarzucił także organowi naruszenie art. 8 i 12 § 1 k.p.a. Jednocześnie w skardze wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pełnomocnik skarżącego został poinformowany o konieczności zabezpieczenia środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania oraz o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia 30 listopada 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) dalej: "P.p.s.a" w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym zgłosił skarżący w skardze, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się w przedmiocie tego wniosku.
W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona.
Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku skarżącego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. [...].
Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia 27 listopada 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. [...] wpłynął do organu w dniu 2 grudnia 2008 r. (data prezentaty), więc nawet przy założeniu, że niniejszą sprawę można zakwalifikować do spraw szczególnie zawiłych to termin wymieniony w ww. przepisach upłynął organowi około 6 lat temu. Tymczasem nie jest kwestionowanym, że do dnia rozpoznania skargi Prezydent [...] nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku z 27 listopada 2008 r. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, uznając go za realny do dotrzymania.
Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA).
Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, iż organ po otrzymaniu wniosku skarżącego w dniu 2 grudnia 2008 r. aktywnie podejmował czynności mające na celu zgromadzenie całości materiału dowodowego sprawy. W szczególności organ podjął niezbędne starania mające na celu ustalenie współwłaściciela nieruchomości oraz jego następców prawnych, którzy wyjechali do [...], a są niewątpliwie stronami postępowania.
Jednakże z akt sprawy wynika także, iż w okresie od dnia 19 grudnia 2012 r., kiedy to Prezydent [...] otrzymał pismo informacyjne z Ambasady RP w [...] - do dnia 17 maja 2013 r., kiedy to organ zwrócił się o nadesłanie dokumentów do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Z akt sprawy wynika także, że organ kolejne czynności w sprawie podjął dopiero w październiku 2013 r. prawdopodobnie zmotywowany wniesionym przez skarżącego zażaleniem z dnia 11 lipca 2013 r. do Wojewody [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Biorąc wszystkie wyżej poczynione ustalenia pod uwagę, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 k.p.a.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.