Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 stycznia 2013 r. E. D. i D. T. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] orzekającej o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego Urzędowi [...] oraz o ustanowieniu nieodpłatnie trwałego zarządu na rzecz Ministerstwa [...] w odniesieniu do udziału wynoszącego [...] w nieruchomości Skarbu Państwa położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, D. T. pismem z dnia 8 maja 2012 r. wystąpiła do Ministra Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, wskazując, że budynek położony w W. przy ul. [...], stanowi na mocy art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", odrębną od gruntu nieruchomość budynkową, której jest współwłaścicielką, zaś do gruntu, na którym budynek ten jest posadowiony, wnioskodawczyni przysługują prawa i roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.
Minister Skarbu Państwa, pismem z dnia 26 listopada 2012 r., poinformował wnioskodawcę, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r.
D. T., pismem z dnia 3 grudnia 2012 r., wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i rozpatrzenie wniosku z dnia 8 maja 2012 r. w formie decyzji, stosownie do treści art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a."
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 5 stycznia 2013 r. E. D. i D. T. wskazały, że przedmiotowa nieruchomość pochodzi w całości z dawnej nieruchomości hipotecznej "nr [...]". Nieruchomość ta jest z kolei przedmiotem toczącego się przed Prezydentem W. postępowania, mającego na celu rozpoznanie wniosku dawnych właścicieli hipotecznych o przyznanie im prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do tego gruntu. W związku z tym, że wniosek dekretowy złożony został w terminie, a budynek posadowiony na ww. gruncie, w myśl art. 5 dekretu, stanowi własność następców prawnych byłych właścicieli, to Skarb Państwa nigdy nie był jego właścicielem. Powyższe skutkowało wystąpieniem przez D. T. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2010 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zawiadomieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. Minister Skarbu Państwa wszczął postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] wygasił trwały zarząd Ministerstwa [...] do udziału [...] części przedmiotowej nieruchomości. Z powyższego wynika, że organ nie pozostaje w bezczynności.
W piśmie z dnia 11 kwietnia 2013 r. organ wniósł o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie i wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] rozpoznał wniosek D. T. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do skargi wniesionej przez E. D., wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). W przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia jednego z tych środków, wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne.
Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym.
Przepis art. 37 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy E. D., przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wystąpiła do organu – w trybie art. 37 § 1 k.p.a. – z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że z wezwaniem takim wystąpiła druga ze skarżących – D. T., bowiem wniesienie tego środka przysługuje każdej ze stron postępowania z osobna.
Mając zatem na uwadze, że E. D., przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, wniesiona przez nią skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Przechodząc do skargi D. T. wskazać należy, że stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. W trybie powołanego przepisu Sąd może zatem orzec tylko o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego.
Z powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania.
Biorąc pod uwagę fakt, że w toku postępowania sądowego Minister Skarbu Państwa wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], którą rozpoznał w całości wniosek skarżącej z dnia 8 maja 2012 r., uznać należało, że organ przestał być bezczynnym. Skoro natomiast organ nie pozostaje już w bezczynności, Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a. tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać go do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowił jak w pkt 1 sentencji. Odnośnie umorzenia postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.