Uzasadnienie
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 6 września 1949 r. poprzednicy prawni skarżącego, tj. M. i L. małżonkowie O. oraz S. i S. małżonkowie S., złożyli wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], hip. nr [...] w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Skarżący podniósł, że w dniu 23 marca 2015 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu opisanego wniosku, gdyż organ ten nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania i nie powiadomił strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie wyznaczył nowego terminu na załatwienie sprawy. Skarżący wskazał ponadto, iż postępowanie w sprawie toczy się już 66 lat. W okolicznościach sprawy zdaniem skarżącego Prezydent naruszył art. 35 i 36 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpatrzenia wniosku L. i M. O. oraz S. i S. S. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] opisanej hipotecznie jako [...] i [...] do czasu dostarczenia przez pełnomocnika skarżącego prawomocnego postanowienia sądu orzekającego o następstwie prawnym po zmarłym T. K. Jednocześnie powołanym postanowieniem Prezydent zobowiązał pełnomocnika strony do przedłożenia oryginałów lub odpisów: 1) aktu notarialnego z dnia [...] marca 1946 r. Repertorium nr [...] mocą którego A. K. syn T. K. sprzedał ogół praw spadkowych po T. K. odnośnie niepodzielnej części nieruchomości warszawskiej hip. nr [...] położonej przy ul. [...] J. i M. małżonkom J.;
- 2) aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1949 r. Nr Rep. [...] na mocy którego M. W. zbyła swoje prawa do niepodzielnej połowy nieruchomości warszawskiej Nr [...] na rzecz L. i M. małżonków O. i S. i S. małżonków S.;
- 3) postanowienia prawomocnego Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku po M. T., oraz adresu zamieszkania L. T.;
- 4) aktu poświadczenia dziedziczenia stwierdzającego nabycie spadku po S. B. przez P. B. i K. B.;
- 4) aktu poświadczenia dziedziczenia stwierdzającego nabycie spadku po S. J. przez M. J. i R.J.. Wobec powyższego Prezydent podniósł, że opóźnienie w wydaniu decyzji nastąpiło wyłącznie z winy strony, która nie dostarczyła niezbędnych dokumentów potwierdzających prawa do nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku L. i M. O. oraz S. i S. S. o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] opisanej hip. jako [...] - orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania w sprawie rozpoznania opisanego wniosku powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.". Postanowienie Prezydenta z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowi bowiem akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji.
Jak wynika z ww. postanowienia o zawieszeniu postępowania, strona została pouczona o przysługujących środkach zaskarżenia od tego postanowienia. Inaczej mówiąc, Sąd w ramach oceny skargi na bezczynność organu nie jest uprawniony do kontroli postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania opisanego wniosku (pkt 2 sentencji wyroku).
Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. (aktualnie art. 149 § 1a p.p.s.a.), że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12).
Zatem w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Zdaniem Sądu, sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że nieruchomość położona w [...] przy ul[...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Wnioskiem z dnia 6 września 1949 r. L. i M. O. oraz S. i S. S. wystąpili do Zarządu Miejskiego [...] o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul[...].
Aktem notarialnym z dnia [...] marca 1946 r. Repertorium nr [...] A. K. - syn T. K. sprzedał ogół praw odziedziczonych po T. K. odnośnie niepodzielnej połowy nieruchomości hip. nr [...] położonej w [...] na [...] przy ulicy [...] stanowiącej niezabudowany plac współstawiającym do tego aktu J. i M. małżonkom J. W akcie tym A. K. oświadczył, że T. K. zmarł 16 czerwca 1941 r. i że postępowanie spadkowe po zmarłym T. K. zostało otwarte, lecz dotychczas nie zostało zamknięte oraz że niepodzielna połowa powyższej nieruchomości [...] przechodzi w drodze dziedziczenia ustawowego na niego oświadczającego A. K. jako jedynego dziecka T. K. Pismem z dnia 31 lipca 1985 r. M. J. zwróciła się do Prezydenta [...] o wypłacenie odszkodowania za wywłaszczoną działkę położoną przy ul. [...] w [...] nr hip. [...].
Pismem z dnia 18 marca 2014 r. następcy prawni J. i M. J. – J. J., M. K., P. B., K. B. wezwali Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] zainicjowaną wnioskiem M. J. z dnia 31 lipca 1985 r
Przy piśmie z dnia 9 maja 2014 r. ww. przedłożyli odpisy postanowień spadkowych, z których wynika ich następstwo prawne po J. i M. J. Pismem z dnia 23 marca 2015 r. J. J. i M. K. wystąpili z zażaleniem na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta [...] sprawy dotyczącej przyznania prawa własności czasowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...].
Następnie pismem z dnia 12 maja 2015 r. J. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu opisanego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.
Z akt administracyjnych wynika więc, że organ praktycznie nie dokonywał żadnych czynności, które zmierzały bezpośrednio do zakończenia postępowania, co do istoty sprawy. Dodatkowo Prezydent nie zastosował się do obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to także spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Natomiast brak możliwości zakończenia postępowania - pomimo starań organu, które muszą znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy - powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. Wobec przedstawionych okoliczności sprawy stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.