Uzasadnienie
J.S., W.P. i T.P., pismem z dnia 21 listopada 2011 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego, pochodzącą z "[...]".
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący wnioskiem z dnia 19 grudnia 2006 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie, w trybie art. 215 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za ww. nieruchomość o pow. [...] ha, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279).
Jak wynika dalej z akt, Prezydium Rady Narodowej Miasta W., w zakresie części nieruchomości pochodzącej z "[...]" o pow. [...] m², w ramach odszkodowania, decyzją z dnia [...] sierpnia 1964 r., nr [...] ustanowiło na rzecz A. i J. małżonków P. prawo użytkowania wieczystego, na okres 99 lat, działki zamiennej w równych i niepodzielnych częściach, stanowiącej grunt rolny, położony w G. o pow. [...] m², ozn. hip. "[...]". Na skutek pisma z dnia 27 września 1973 r. A. i J. P. zawierającego zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego do gruntu przyznanego decyzją z dnia [...] sierpnia 1964 r., Prezydium Rady Narodowej Miasta W. decyzją z dnia [...] października 1973 r., nr [...] uchyliło, za zgodą stron, decyzję z dnia [...] sierpnia 1964 r., nr [...].
Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego, pochodzącą z "[...]" o pow. [...] m² oraz umorzył postępowanie dotyczące ww. nieruchomości o pow. [...] m². Na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że zakresem postępowania odszkodowawczego objęta była cała nieruchomość o pow. [...] ha, stanowiąca gospodarstwo rolne, nie zaś jej część o pow. ok. [...] ha.
W związku z nierozpoznaniem przez Prezydenta W. sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa T.P. wniósł do Wojewody [...] zażalenie, które zostało uznane za uzasadnione. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] zobowiązał organ I instancji do rozpatrzenia sprawy z wniosku z dnia 19 grudnia 2006 r. do 31 marca 2011 r.
Prezydent W., ponownie prowadząc postępowanie w związku z decyzją Wojewody [...] nr [...], decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] umorzył – jako bezprzedmiotowe – postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za część nieruchomości pochodzącej z "[...]" w zakresie nieruchomości o pow. [...] m². Po wniesieniu przez J.S., W.P. i T.P. odwołania, w którym zarzucono Prezydentowi W. wydanie decyzji jedynie do części nieruchomości objętej wnioskiem, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wyjaśnił również, że w pozostałym zakresie zostanie wydana odrębna decyzja.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze J.S., W.P. i T.P. wskazali, że przedmiotowa sprawa toczy się od [...] sierpnia 1964 r. (data decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W.) i do chwili wniesienia skargi nie została zakończona, mimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] zobowiązującego Prezydenta W. do jej zakończenia do 31 marca 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Podkreślił, że pismem z dnia 19 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżących został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kpa oraz, że postępowanie odszkodowawcze zostanie zakończone do końca kwietnia 2012 r. (błędnie podany rok 2011 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia złożenia przez J.S., W.P. i T.P. wniosku z dnia 19 grudnia 2006 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część gospodarstwa rolnego, pochodzącą z "[...]" o pow. [...] ha, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia co do pozostałej części ww. nieruchomości, nieobjętej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]. Zdaniem Sądu był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie nieruchomości o pow. ok. [...] m².
Sąd uwzględnił fakt, że od daty wniosku o odszkodowanie, obejmującego całą nieruchomość o pow. [...] ha, Prezydent W. podjął czynności w sprawie, w szczególności wydał w dniu [...] maja 2011 r. decyzję nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za część nieruchomości pochodzącej z "[...]" w zakresie gruntu o pow. [...] m². Jednak nadal pozostaje w bezczynności co do pozostałej części nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie.
Ponadto zaznaczenia wymaga, że nie do zaakceptowania jest wystosowanie do pełnomocnika skarżących pisma o niemożności załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 Kpa dopiero w dniu 19 grudnia 2011 r., tj. w momencie przekazywania przez organ, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargi na bezczynność Prezydenta W. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżących, do dnia wyrokowania organ gromadził niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Nie bez znaczenia jest również skomplikowany charakter niniejszej sprawy oraz fakt wydania decyzji odszkodowawczej co do części nieruchomości o pow. [...] m².
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270), orzekł jak w sentencji.