Uzasadnienie
W. K. reprezentowany przez radcę prawnego J. J. pismem z dnia 12 października 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. nr [...] z dnia [...] maja 1950 r. odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom – W. i H. małż. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa tj. w zakresie działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...].
W skardze skarżący wniósł o:
- 1) zobowiązanie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia;
- 2) zobowiązanie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do dyscyplinarnego ukarania pracownika, winnego niezałatwienia sprawy w terminie;
- 3) wymierzenie organowi grzywny w przypadku niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a.;
- 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego, skarżący był wielokrotnie informowany o kolejnych przewidywanych terminach wydania rozstrzygnięcia, z których żaden nie został dochowany. Ponadto organ pismem z dnia 24 maja 2012 r. poinformował skarżącego, iż zebrał całość materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i wezwała skarżącego do pisemnego wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych twierdzeń ani dowodów, co spowodować miałoby nie wydanie rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od dnia zawiadomienia skarżącego o zebraniu całości materiału dowodowego, niezależnie od wcześniejszych opóźnień, co stanowi oczywistą bezczynność.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania z uwagi na to, iż decyzją z dnia [...] listopada 20012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznał wniosek W. K. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydenta miasta W. z dnia [...] maja 1950 r.
W piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż wydanie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. konsumuje jedynie żądanie z pkt 1 skargi, natomiast pkt 2, 3 i 4 skargi wciąż pozostają aktualne – w związku z czym podtrzymał swoją skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast na podstawie § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
Zauważyć zatem należy, że z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż wniosek skarżącego z dnia 20 lutego 2009 r. wpłynął do organu w dniu 24 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Infrastruktury zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt k.p.a. z urzędu postępowanie w sprawie ww. wniosku.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 815/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na ww. postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął z urzędu postępowanie administracyjne zawieszone ww. postanowieniem.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż po podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, organ pismem z dnia 10 lutego 2012 r. poinformował skarżącego, że przewidywany termin do wydania rozstrzygnięcia to data 30 kwietnia 2012 r. Powyższy termin, podobnie jak termin wyznaczony w kolejnym piśmie z dnia 27 kwietnia 2012 r. (do dnia 31 sierpnia 2012 r.) nie został przez organ zachowany.
Jednocześnie organ pismem z dnia 24 maja 2012 r. poinformował skarżącego, iż zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i wezwał go do pisemnego wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w sprawie. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych twierdzeń czy dowodów, które mogłyby spowodować konieczność ponownej analizy sprawy. Pomimo tego organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Bez odpowiedzi pozostało także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które skarżący nadał w dniu 7 września 2012 r. Dopiero po przekazaniu przez organ do Sądu skargi z dnia 12 października 2012 r. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej organ wydał stosowną decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.
Zdaniem Sądu okoliczności powyższe, w tym w szczególności fakt znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. z dnia [...] maja 1950 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego wyżej art. 149 § 1 sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji wydania zaś przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe.
Jak wyżej wskazano, organ decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. [...] rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 20 lutego 2009 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] maja 1950 r.
Zdaniem Sądu wydanie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazanej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta miasta W. z dnia [...] maja 1950 r. Oczywiste bowiem jest, że Minister załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności w przedmiocie rozpoznania przedmiotowego wniosku. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W orzecznictwie istnieje pogląd, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (patrz postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12).
Grzywna nałożona została w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości symbolicznej, w celu zaakcentowania poglądu o rażącym charakterze bezczynności organu, który winien działać ze szczególną starannością. Sąd dysponując uprawnieniem do wymierzenia grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 par. 6 P.p.s.a.), wymierzył ją w wysokości adekwatnej do stanu sprawy. Uwzględniając fakt wydania decyzji, aczkolwiek po terminie, Sąd uznał kwotę 500 zł grzywny w takiej sytuacji za wystarczającą. Stosownie do art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 3 sentencji wyroku).W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.