Uzasadnienie
W. D., pismem z dnia 22 lutego 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]" inw. Nr [...].
Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania wskazując, że wnioskiem z dnia 26 marca 2001 r., ponowionym w dniu 9 stycznia 2004 r., wystąpiono o zwrot opisanej wyżej nieruchomości. Postepowanie administracyjne toczyło się na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1958/05 uchylającym decyzje Wojewody [...] z [...] września 2005 r. nr [...] i decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2004 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do opisanego powyżej gruntu. W dniu 18 marca 2014 r. skarżący zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", za przedmiotowa nieruchomość.
W dniu 22 lipca 2014 r. W. D. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Mimo to organ nie wydał stosownego aktu, przez co – w ocenie skarżącego - naruszył art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz.
- 23) – powoływanej dalej jako "K.p.a." oraz zasady postepowania określone w art. 8 i art. 12 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w sprawie konieczne jest ustalenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz że pismem z dnia 5 maja 2016 r. wezwano skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po W. P. - dawnym właścicielu nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.
Stosownie do art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). W myśl art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd oceniając, czy Prezydent W. pozostaje bezczynny w sprawie przyznania odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, przyjął za miarodajny stan sprawy po zmodyfikowaniu wniosku w dniu 17 marca 2014 r., który wpłynął do Urzędu W. w dniu 18 marca 2014 r. Skarżący sprecyzował wówczas żądanie i określił jego podstawę prawną jako przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n. Wcześniejsze zaś wnioski skarżącego z dnia 26 marca 2001 r. i 9 stycznia 2004 r. dotyczyły zwrotu przedmiotowej nieruchomości i były rozpatrywane w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).
Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wskazuje, że po wpłynięciu wniosku z dnia 17 marca 2014 r. pierwsze czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podjęte zostały przez organ dopiero w maju 2016 r. Organ, zwrócił się wówczas do skarżącego o przedłożenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości (pismo z 5 maja 2016 r. nr [...]). Poza wystosowaniem powyższego pisma, co – należy podkreślić - miało miejsce po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, organ nie podejmował żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Prezydent W. nie dochował też terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r. Do dnia rozprawy, tj. do dnia 14 lipca 2016 r. przedmiotowa sprawa nie została załatwiona. Nie informowano też strony o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 K.p.a. oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy.
Okoliczności powyższe wskazują, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów K.p.a. Jednocześnie Sąd uznał, że wobec podjęcia w istocie jednej czynności mającej na celu rozstrzygnięcie sprawy i wobec znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy, określonych w K.p.a., zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dodatkowo wskazać trzeba, że w piśmie z dnia 5 maja 2016 r. organ wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości W. P. Skarżący we wniosku z dnia 17 marca 2014 r. podnosząc, m.in. że sprawa następstwa prawnego została już wyjaśniona w postępowaniu dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, posłużył się również imieniem W. wskazując dane dawnego właściciela nieruchomości. Z analizy akt administracyjnych wynika tymczasem, że dawnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] był W. P., co stwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1958/05, mocą którego uchylono decyzje organów obu instancji odmawiające przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...] ozn. "[...]" inw. Nr [...]. W sprawie konieczne jest zatem ustalenie ewentualnych następców prawnych W. P., nie zaś W. P. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1 i § 1a oraz art. 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.