Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2015 r. K.K., M. S. i R. M. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
W związku z powyższym, Prezydent W. pismem z dnia 30 stycznia 2015 r., wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
W dniu 31 marca 2015 r. wnioskodawcy wystąpili do Wojewody [..] z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta sprawy w terminie.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. K K, M. S. i R. M. reprezentowani przez radcę prawnego M. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomości położone w W. przy ulicy przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że czas, jaki upłynął od chwili wniesienia niniejszej skargi był wystarczający na zgromadzenie materiału dowodowego, wszechstronne jego rozważenie i wydanie decyzji. Zdaniem skarżących zaistniał bezczynność organu rażąco narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego w tym m. in. wyrażoną w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) zasadę szybkości postępowania oraz w art. 8 Kpa zasadę pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa.
W dniu 25 maja 2015 r. Prezydent W. poinformował wnioskodawców, o podjętych w sprawie działaniach. Organ wskazał, że do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze ustalenie daty w jakiej byli właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością oraz to, czy sporna nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Jednocześnie organ poinformował strony, że planuje zakończenie postępowania i wydanie decyzji do dnia [...] sierpnia 2015 r. Następnie zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentacji związanej z gruntem oraz do Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych działki.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Wojewoda uznał zażalenie z dnia 31 marca 2015 r. za uzasadnione, zobowiązując jednocześnie Prezydenta W. do rozpoznania złożonego wniosku w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy.
W dniu 20 lipca 2015 r. Prezydent W. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 29 kwietnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wnosząc o jej oddalenie wskazał, że strony zostały poinformowane o przyczynie opóźnienia w wydaniu decyzji oraz o terminie zakończenia postępowania do dnia 31 sierpnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga K.K., M. S. i R. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku 26 stycznia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W.przy ul. [...], zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie.
Poza sporem jest, iż Prezydent nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Wniosek wpłynął do organu w dniu 26 stycznia 2015 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 Kpa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu ponad 7 miesięcy od złożenia opisanego wniosku, Prezydent W. nie zakończył postępowania zainicjowanego ww wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszych skarg na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosków o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia wniosków odszkodowawczych jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia merytorycznego.
Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w niniejszej sprawie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organ na bieżąco dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego potrzebnego do rozpoznania sprawy.
Ponadto należy mieć na uwadze, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim są postępowaniami skomplikowanymi, a ustalenie złożonego stanu prawnego nieruchomości czasochłonne.
Jednocześnie podkreślić należy, że pismem z dnia 25 maja 2015 r. organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 Kpa poprzez udzielenie stronom informacji o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wskazanie nowego terminu zakończenia postępowania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a.