Uzasadnienie
B. A., reprezentowana przez r.pr. J. B., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. P., ozn. hip. "[...]", nr hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, prawnuczka E. E. J.– B. A., wnioskiem z dnia [...] stycznia 2010 r. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...] oznaczoną hipotecznie "[...]", nr hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wnioskodawczyni dodała, że postępowanie spadkowe po E. E. J. jest w toku.
Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik B. A. pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...]. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia niniejszego rozstrzygnięcia i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z dalszą bezczynnością organu, B. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że Prezydent [...] nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...]. Skarżąca zaznaczyła, że z informacji uzyskanej w Biurze Gospodarki Nieruchomościami, wydanie decyzji administracyjnej uzależnione było od dostarczenia postanowienia o nabyciu spadku po I. J.. Postanowienie to wydane zostało w dniu [...] maja 2013 r. i doręczone Prezydentowi [...] lipca 2013 r. Pomimo tego organ nadal pozostaje bezczynny w sprawie.
B. A. w skardze wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to [...] stycznia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie.
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Przechodząc do oceny zasadności skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia [...] stycznia 2010 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności w sprawie (pismami z dnia [...] stycznia 2012 r. i [...] września 2013 r. występował do odpowiednich komórek organizacyjnych Urzędu [...] i Archiwum Państwowego o udzielenie niezbędnych informacji oraz przesłanie dokumentacji), to jednak działania te nie doprowadziły do zakończenia sprawy.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia [...] stycznia 2010 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Termin ten, biorąc pod uwagę pismo Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r., jest wystarczający również z punktu widzenia organu.
Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie za nieruchomość warszawską przy ul. P. jest rozpoznawany przez Prezydenta [...] z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, jednakże – jak to zostało wskazane powyższej – organ podejmował, mimo iż w dużych odstępach czasu, działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto, oceniając charakter naruszenia przez Prezydenta przepisów prawa, uwzględnić należy skomplikowany charakter sprawy, jakim jest niewątpliwie postępowanie odszkodowawcze, fakt, że organ informował strony o aktualnym stanie sprawy (pismami z dnia [...] stycznia 2012 r. i [...] września 2013 r.), w tym o przyczynach niedotrzymania terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również o ewentualnych terminach załatwienia sprawy oraz przede wszystkim okoliczność, że byłymi właścicielami nieruchomości byli I. i E. J. Jakkolwiek całością dokumentacji ustalającej następstwo prawne po E. E. J. organ dysponował już [...] listopada 2011 r., o tyle krąg spadkobierców I. J. został ustalony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...], dostarczonym Prezydentowi [...] lipca 2013 r. Dopiero zatem od tego dnia organ miał realną możliwość wydania decyzji merytorycznej, zapewniając udział w toczącym się postępowaniu wszystkim następcom prawnym dawnych właścicieli.
Tym samym żądanie stwierdzenia, iż w realiach niniejszej sprawy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wobec złożenia skargi na bezczynność po 6 tygodniach (liczonych od [...] lipca 2013 r.), jest nieuzasadnione.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.