Uzasadnienie
P.P., W.P. i H.S. pismem z dnia 16 października 2015 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 listopada 2001 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowe postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem o przyznanie odszkodowania z dnia 29 listopada 2001 r. W następstwie wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającej skarżącym ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, pierwotny wniosek został, w maju 2011 r., przekwalifikowany przez Prezydenta [...] jako wniosek w trybie art. 215 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wskazano, że wobec nierozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego w dniu 2 lipca 2013 r. wniesione zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które Prezydent przekazał do organu wojewódzkiego dopiero 30 kwietnia 2014 r., a więc po 10 miesiącach od jego złożenia.
W następstwie rozpoznania powyższego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 29 sierpnia 2014 r. Zdaniem skarżących skarga na bezczynność jest zasadna, gdyż termin ten upłynął bezskutecznie, a Prezydent nie poinformował strony, ani jej pełnomocnika, o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy, jak również o przyczynach zaistniałej zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podniósł, że skarżący zostali poinformowani o tym, że z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji, nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. oraz i przewidywanym terminie wydania decyzji do dnia 30 listopada 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) - powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga P.P., W.P. i H.S. zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], wpłynął do organu w dniu 6 grudnia 2001 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Prezydent [...] nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Analiza akt sprawy dokonana po uprawomocnieniu się decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie P.P., W.P. i H.S. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania do gruntu przedmiotowej nieruchomości, prowadzi do wniosku, że w toku tego postępowania organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] Urzędu [...] oraz do Archiwum Państwowego [...] {vide: pisma z dnia 17 stycznia 2013 r.). Natomiast pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. poinformował skarżących o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 30 lipca 2014 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że organ uczynił to w konsekwencji przekazania, wniesionego w dniu 2 lipca 2013 r., zażalenia na niezałatwienie sprawy do Wojewody [...], co wynika z zestawienia daty jego przekazania oraz daty pisma organu - 30 kwietnia 2014 r. Przekazanie nastąpiło dopiero po upływie 9 miesięcy.
Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony dwumiesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy.
Co do rażącego charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że bezczynność, której się dopuścił jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na brak aktywność organu, nie informowania strony o przebiegu postępowania, wyznaczania terminu zakończenia postępowania czy też wskazywania przyczyn niezałatwiania sprawy. W opinii Sądu nie można jednak traktować pism organu z dnia 30 kwietnia 2014 r. i z 23 lipca 2015 r. jako wypełnienia dyspozycji zawartej w art. 36 k.p.a. Powyższe jest wynikiem wyłącznie i bezpośrednio niedziałania i opieszałości Prezydenta [...]. Z tych względów postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął konkretnych, realnych czynności skutkujących zakończeniem postępowania w sprawie i zignorował terminy jej załatwienia.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości tysiąc pięciuset złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 niniejszej ustawy.