Uzasadnienie
A.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]", hip. [...]. W skardze wniosła o: 1) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym;
- 2) stwierdzenie bezczynności organu administracji;
- 3) zasądzenie od organu zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek o rozpoznanie sprawy został złożony w dniu 26 września 1991 r. i nie został rozpoznany do dnia dzisiejszego, pomimo wniesienia zażalenia w tym przedmiocie do Wojewody [...]. Skarżąca podniosła, że skarga do sądu administracyjnego, wobec notorycznego naruszania przez Prezydenta W. przepisów prawa o terminach załatwiania spraw administracyjnych, jest koniecznym elementem dyscyplinującym ten organ administracji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i o nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem". Przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie administracyjne z wniosku złożonego przez spadkobierców byłych właścicieli o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...], dz. [...], zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) – zwanej dalej "ugn". Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ugn jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką.
Pismami z dnia 24 września 2014 r. wystąpiono do Biura Architektury i Budownictwa oraz Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej przejęcia części wyżej wymienionej nieruchomości pod budowę budynku mieszkalnego oraz przedszkola. Pismem z dnia 25 września 2014 r. strona została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w postanowieniu nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. oraz że postępowanie zostanie zakończone w terminie do końca kwietnia 2015 r.
W piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. adwokat R.P. dotychczasowy pełnomocnik A.K. zawiadomił Sąd, że skarżąca zmarła w dniu [...] września 2014 r. i że jej jedynym spadkobiercą jest K.K., co wynika z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] września 2014 r., Rep. [...]. W piśmie tym pełnomocnik dodatkowo wskazał, że skarga na bezczynność z dnia 18 kwietnia 2014 r. została przekazana do Sądu dopiero w dniu 6 października 2014 r.
W piśmie z dnia 18 stycznia 2015 r. adw. R.P. działając już jako pełnomocnik K.K. (pełnomocnictwo z dnia 8 października 2014 r.) wskazał, że jego mocodawczyni jest stroną skarżącą w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek m. in. Z.D. z dnia 25 września 1991 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]", działka nr [...]. Wniosek ten poparła w piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r. A.K. (córka wnioskodawcy). Obecnie wniosek ten popiera K.K. (wnuczka wnioskodawcy). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, pomimo tego, że wniosek o odszkodowanie zalega w aktach sprawy od ponad 23 lat, Prezydent W. podjął czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia sprawy dopiero w drugiej połowie 2014 r. Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. organ wystąpił do pełnomocnika A.K. (matki skarżącej) o podanie aktualnych adresów A. i S. małż. M. oraz Z.D. i J.M. bądź następców prawnych tychże osób oraz dokumentów potwierdzających następstwo prawne. Pismami z dnia 24 września 2014 r. organ wystąpił do: 1) Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z ewidencji gruntów i mapy obecnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...];
- 2) Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych i decyzji komunalizacyjnej dla działek nr [...] i [...];
- 3) Delegatury Biura Architektury i Budownictwa w [...] o przesłanie dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, podanie daty wejścia pierwszego inwestora na teren przejętej nieruchomości. Pismem z dnia 25 września 2014 r. organ poinformował adw. R.P. o podjętych działaniach celem wyjaśnienia sprawy i o tym, że decyzja w sprawie zostanie wydana do końca kwietnia 2015 r.
O kwalifikowanej postaci stanu bezczynności organu świadczy to, że wniosek o odszkodowanie został złożony w 1991 r., natomiast czynności nadające sprawie o odszkodowanie bieg Prezydent W. podjął dopiero po ponad 22 latach (w 2014 r.). Mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy w piśmie z dnia 25 września 2014 r. organ wciąż jest na etapie wyjaśniania przesłanek z art. 215 ust. 2 ugn. Negatywnie należało ocenić to, że organ podjął w sprawie czynności procesowe dopiero po złożeniu przez A.K. w dniu 18 kwietnia 2014 r. skargi na bezczynność organu. Zdaniem Sądu, brak zintensyfikowania czynności postępowania i dążenia do jak najszybszego załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z 1991 r. należało ocenić szczególnie nagannie, ponieważ trwająca wiele lat bezczynność faktycznie pozbawiła Z.D. jako wnioskodawcę (zmarłego w 1997 r.), a później i jego córkę A.K. (zmarłą w 2014 r.) możliwości dochodzenia praw do odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów dekretu.
Wobec tego, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).