Uzasadnienie
Pismem wniesionym w dniu 16 lipca 2015 r. M. J., reprezentowana przez radcę prawnego [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 1998 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Skarżąca wskazała, że wobec braku wydania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w dniu 9 kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu ww. wniosku. Skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że akta sprawy przekazano Wojewodzie [...], celem rozpoznania ww. zażalenia, przy piśmie z dnia 7 maja 2015 r., zaś ich zwrot nastąpił do organu w dniu 25 maja 2015 r. Następnie akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Ponadto, w sprawie zachodzi konieczność wykonania operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), mającego zastosowanie w sprawie, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga M. J. zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w określonym terminie. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość złożonego w dniu [...] sierpnia 1998 r. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony czteromiesięczny termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego, w tym wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości oraz wydania orzeczenia merytorycznego.
Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniała na dzień wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła w dniu [...] sierpnia 1998 r. wystąpiła do Urzędu Wojewódzkiego w [...] z wnioskiem o przyznanie działki zastępczej bądź odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] nr hip [...]. Obecnie postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania toczy się przed Prezydentem [...]. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r., skarżąca wniosła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania. Dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie, w którym uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 21 marca 2014 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, do czasu przedłożenia przez strony postanowienia właściwego sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po dawnym właścicielu A. D. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. I SAB/Wa 336/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie oraz wskazał, że z uwagi na zawieszenie przez Prezydenta [...] postępowania, zobowiązanie organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent [...] podjął zawieszone postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość.
W dniu 9 kwietnia 2015 r. skarżąca ponownie wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. W dniu 2 czerwca 2015 r. (ponad cztery miesiące po podjęciu postępowania) Prezydent [...] zwrócił się do Przedszkola nr [...] w [...] o udzielenie informacji, kiedy wybudowano budynek przy ul. [...], w którym mieści się przedszkole oraz o przesłanie stosownych dokumentów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ po podjęciu postępowania podjął tylko jedną czynność w sprawie. Taki stan sprawy obrazuje podejście organu do szybkiego zakończenia postępowania. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a. zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa.
W ocenie Sądu, postępowanie organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.