Uzasadnienie
Prezydent Miasta G. w skardze z [...] r. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] r. nr [...] o wywłaszczenie, sprostowanej postanowieniem tego organu z [...] r., wniósł o zobowiązanie Ministra do wydania rozstrzygnięcia w zakreślonym przez Sąd terminie, stwierdzenie, że bezczynność miała cechę rażącego naruszenia prawa i rozważenie wymierzenia organowi grzywny.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie było zawieszone przez blisko dziesięć lat. Postanowieniem z [...] r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podjął zawieszone postępowanie. Wobec braku informacji o czynnościach podejmowanych w sprawie skarżący zwrócił się do organu o podanie przewidywanego terminu załatwienia sprawy. Pismem z [...] r. organ powiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do [...] r., jednakże tak się nie stało. Wobec tego pismem z [...] r. skarżący wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] organ określił przewidywany termin zakończenia postępowania na [...] r. Skarżący podniósł, że postępowanie toczy się od lat, przy czym przez blisko dziesięć lat było zawieszone, pomimo że brakujące postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku były wydane w [...] i [...] r. Toczące się postępowanie wstrzymuje od wielu lat możliwość wykupu lokali przez najemców od Gminy Miasta G. W ocenie skarżącego Minister naruszył przepisy art. 35 § 3 i 36 kpa.
Skarżący powołał orzecznictwo dotyczące bezczynności. Wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie powinno nastręczać trudności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne, gdyż działki nr [...] i nr [...] są w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych, przy czym działka nr [...]/[...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] r. niezbędne jest zebranie materiału dowodowego archiwalnego o pozyskanie którego organ zwracał się do różnych archiwów i urzędów. Postępowanie toczy się z udziałem wielu stron. W toku postępowania okazało się, że niektóre z nich zmarły (organ wymienił te osoby), a wobec tego konieczne było ustalanie ich następców prawnych i zapewnienie im udziału w postępowaniu.
W piśmie z [...] r. skarżący podniósł, że- jak to wynika z ewidencji ludności -część osób wskazanych w odpowiedzi na skargę zmarło w [...] i w [...] r., a co do części osób nie odnotowano ich zgonu.
Pismem z [...] r. organ poinformował Sąd o zwieszeniu postępowania i załączył do pisma odpis postanowienia z [...] r. o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia po J. M., H. P. i E. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Postępowanie w niniejszej sprawie przez prawie dziesięć lat było zawieszone. Wobec czego w tym okresie organ nie podejmował żadnych czynności. Zgodnie bowiem z art. 102 kpa w okresie zawieszenia organ administracji publicznej może podejmować jedynie czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Takie sytuacje w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Wobec tego zarzuty skargi dotyczące długotrwałego zawieszenia postępowania nie mogą być skuteczne.
Po podjęciu postępowania organ występował do Archiwum Państwowego w G., do Archiwum w G., do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. o nadesłanie dokumentów archiwalnych i akt dotyczących wywłaszczenia. Akta wywłaszczeniowe wpłynęły do organu we wrześniu [...] r. W toku analizy sprawy koniecznym stało się uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty archiwalne Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Dokumenty te zostały nadesłane przez Archiwum Akt Nowych w W. [...] r. Organ także zwracał się do Sądu Rejonowego w G. o nadesłanie informacji odnośnie stanu prawnego nieruchomości, których dotyczy postępowanie.
Należy z całą mocą podkreślić, że w niniejszym postępowaniu bierze udział pod 160 stron, w tym przeważająca część to osoby fizyczne. Jak się okazało niektóre osoby mające w sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa zmarły. Zaistniała więc konieczność ustalenia ich spadkobierców oraz ich adresów. Dopiero w [...] r. spadkobiercy nadesłali postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po L. K., a w [...] r. po M. R. Wbrew stanowisku skargi, nie ma przy tym znaczenia, że L. K. zmarł w [...] r., skoro organ powziął o tym informację w [...] r. Po uzyskaniu informacji o śmierci stron organ miał obowiązek zapewnienia udziału w postępowaniu ich następcom prawnym.
Ponadto w toku podejmowania czynności, w tym przesłania informacji o przyczynach zwłoki, okazało się, że nie żyją strony postępowania: M. S. (spadkobierczyni byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości), J. M., S. i E. D. oraz J. i H. P., L. i Ł. L. oraz M. R. (użytkownicy wieczyści działek nr [...] i nr [...]). Osoby te nadal figurują w księgach wieczystych. W związku z koniecznością ustalenia ich spadkobierców organ zwracał się do potencjalnych spadkobierców i stron o udzielenie informacji, czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, a także prowadził poszukiwania w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia.
Konieczność zapewnienia udziału spadkobiercom J. M., H. P. i E. D. skutkowało zawieszeniem przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] r. postępowania w niniejszej sprawie.
Należy podnieść, że organ z przyczyn wyżej wskazanych, do czasu zawieszenia postępowania nie pozostawał bezczynny, a czynności przez niego podejmowane były konieczne do rozpoznania sprawy. Historyczny charakter sprawy, konieczność poszukiwania dokumentów archiwalnych, ustalania licznych stron postępowania: spadkobierców byłych właścicieli, obecnych użytkowników wieczystych nieruchomości, poszukiwania ich spadkobierców, badanie ksiąg wieczystych czyniło niemożliwym zakończenie postępowania w terminie oznaczonym w art. 35 § 3 kpa. Organ nadzoru informował strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy (art. 36 kpa).
Natomiast zawieszenie postępowania powoduje, że organ nie pozostaje już w bezczynności w sytuacji, gdy taka bezczynność wcześniej miałaby miejsce (co w niniejszej sprawie nie wystąpiło). Podjął bowiem działanie (wydał akt), aczkolwiek nie taki, jakiego oczekiwała strona. Z treści art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "ppsa") wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu podlegającego zaskarżeniu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy decyzja lub postanowienie podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia- po wyczerpaniu toku instancji. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności organu administracji publicznej.
Sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem zawieszenia postępowania, gdyż temu służy kontrola instancyjna. Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego i jego wejście do obrotu prawnego tamuje dalsze rozpatrywanie sprawy przez organ administracji publicznej. Dopóki takie postanowienie pozostaje w obrocie prawnym organ ten nie może prowadzić postępowania i nie może rozpoznać sprawy co do istoty. W niniejszej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie, której dotyczy skarga na bezczynność, zostało wydane i weszło do obrotu prawnego.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 151 p.p.s.a.