Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 marca 2014 r. J. U., E. D. i J. U. reprezentowani przez radcę prawną K. K., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi Z. pod numerem. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi terminu zakończenia sprawy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz podał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego dotyczącego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] Wojewoda [...] uchylił postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i umorzył postępowanie zawieszone przed organem I instancji.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz.
- 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w określonym terminie. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez J. U., E. D. i J. U. wniosek z dnia 12 października 2007 r. do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. W czasie prowadzonego postępowania pierwsze czynności w sprawie organ podjął 22 listopada 2007 r. i było to zwrócenie się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości.
Następnie zwrócił się 4 lutego 2009 r. do Biura Geodezji i Katastru o nadesłanie map geodezyjnych oraz wydruku z ewidencji gruntów. W dniu 11 lipca 2011r. zwrócił się do Wydziału Architektury oraz do Zarządu Dróg Miejskich o nadesłanie żądanych w piśmie informacji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2011 r. W dniu 10 grudnia 2013 r. sporządzono ekspertyzę geodezyjną dla terenu położonego przy obecnej ul. [...]. W okresie od [...] r, postępowanie było zawieszone, ale organ II instancji uznał brak zasadności zawieszenia. Te okoliczności -zdaniem sądu-wskazują, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Bezczynność tą postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdził Wojewoda [...] i wyznaczył dodatkowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając taki termin załatwienia sprawy (a więc wydania decyzji administracyjnej) Sąd miał na względzie to, że w sprawie - w sytuacji potwierdzenia spełnienia materialnoprawnych przesłanek uzyskania odszkodowania, określonych art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) - zakończenie postępowania uwarunkowane będzie uprzednim przeprowadzeniem dowodu z wyceny nieruchomości, a więc sporządzeniem stosownego operatu szacunkowego, do którego strony mogą zgłaszać zastrzeżenia. Z tego względu terminem w jakim możliwe jest realne jego zakończenie bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin czterech miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem.
Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do Prezydenta w dniu 12 października 4 lutego 2007 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po wniesieniu wniosku, skarżący kierowali do organu pisma ponaglające, natomiast organ przez wiele lat nie dokonywał żadnych czynności w sprawie, a te które dokonał, były podjęte w wyniku reakcji na pisma stron.
Wobec powyższego należało uznać, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Powyższe obrazuje niewłaściwe podejście Prezydenta W. do potrzeby rychłego zakończenia przedmiotowego postępowania. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.