Uzasadnienie
W dniu 1 października 2013 r. A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykup nieruchomości.
W uzasadnieniu podniosła, że wystąpiła o wykup "resztówki" nieruchomości pozostałej po wywłaszczeniu jej gruntu pod autostradę.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - z ostrożności procesowej - o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podniósł, iż roszczenie o wykup nieruchomości w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) ma charakter cywilnoprawny, a organ administracji nie prowadzi w tego typu sprawach postępowania administracyjnego i nie orzeka w formie decyzji administracyjnej. Ponadto wskazał, że skarżąca nie wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj:
- 1) decyzji administracyjnych;
- 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach;
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku o "wykup resztówki" nieruchomości w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pod budowę drogi publicznej przejęta jest jedynie część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Jak z powyższego wynika czynność prawna polegająca na nabyciu nieruchomości we wskazanym powyżej trybie jest czynnością cywilno-prawną. Z tego powodu sprawy dotyczące nabycia nieruchomości w tym trybie nie mogą być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej, bowiem w przypadku gdy spełnione zostaną przesłanki z ww. art. 13 ust. 3, a organ uchyla się od nabycia części nieruchomości, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele – wnioskodawca (w niniejszym przypadku skarżąca) może wystąpić na drogę postępowania cywilnego z roszczeniem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o nabyciu tej części nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1620/07, postanowienie NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 584/07).
Skoro rozpatrzenie niniejszego wniosku jest możliwe wyłącznie na drodze cywilnoprawnej, a żaden przepis prawa administracyjnego powszechnie obowiązującego nie stanowi podstawy materialnoprawnej dla wykonania żądania skarżącej - to stwierdzić należy, że organ nie ma podstaw prawnych do wydania aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 a p.p.s.a., nie można zatem zarzucić organowi, iż pozostaje w bezczynności.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wniesiona w sprawie niniejszej skarga na bezczynność nie mieści się w żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 1 pkt 1 - 8 p.p.s.a. Nie podlega zatem ona kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie jest w istocie sprawą z zakresu administracji publicznej.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.