Uzasadnienie
L. M., H. W., M. W. i B. W., pismem z dnia [...] marca 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...].
Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania podkreślając, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. wystąpiono o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość. W związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia sprawy określonych w art. 35 kpa, w dniu [...] czerwca 2014 r. wniesiono zażalenie do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Mimo to do dnia sporządzenia skargi na bezczynność organ nie rozpoznał wniosku. Skarga jest więc uzasadniona i konieczna.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postępowanie w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] uznał zażalenie skarżących za uzasadnione. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. poinformowano zaś pełnomocnika stron o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody oraz że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia [...] grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 tej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż wniosek o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu W. w dniu [...] stycznia 2013 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął w marcu 2013 r. - pismem z dnia [...] marca 2013 r. zwrócono się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie stosownych dokumentów dotyczących nieruchomości. Kolejne działania w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero w sierpniu 2015 r. i ograniczyły się do wystosowania pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r. skierowanego do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Jednocześnie pismem z tej samej daty poinformowano pełnomocnika skarżących o przyczynach nierozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. uznającego zażalenie skarżących za uzasadnione oraz wskazano, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r.
Zaznaczyć trzeba, że wskazane wyżej pisma z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2015 r. były w istocie jedynymi podjętymi przez organ czynnościami zmierzającymi do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wniesiona skarga jest w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent W. w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie, Sąd uznał, że wobec podejmowania przez Prezydenta W. jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy oraz podejmowania ich ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd stwierdził jednocześnie, że wskazany w skardze miesięczny termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki, zwłaszcza z uwagi na charakter sprawy i stopień jej skomplikowania. W ocenie Sądu zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.