Uzasadnienie
J. T. w dniu 3 lutego 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu jej wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej.
Wskazała, że złożyła zażalenie na bezczynność Wojewody [...], a Minister Skarbu Państwa wyznaczył Wojewodzie termin na załatwienie sprawy. Jednakże sprawa nie została załatwiona, a organ nie zawiadomił skarżącej o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.
Organ wskazał, że w toku postępowania ujawniono okoliczności częściowej realizacji prawa do rekompensaty, o której mowa w przepisach ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). Organ podniósł, że po ustaleniu spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości, zebraniu dokumentów dotyczących opisu mienia, daty osiedlenia byłej właścicielki w Polsce, oświadczeń stron w sprawie realizacji rekompensaty, Wojewoda [...] wystąpił pismem z dnia 27 lutego 2009 r. do stron o udzielenie odpowiedzi w przedmiocie podtrzymania lub modyfikacji oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty. Obecnie oczekuje na odpowiedź stron postępowania.
W ocenie organu w świetle ustaleń dotyczących realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, iż nastąpiła realizacja uprawnień repatriacyjnych przez A. L. – byłą właścicielkę.
Organ podniósł, że przedmiotowa sprawa z uwagi na trudności w ustaleniu stanu faktycznego mającego miejsce ponad 60 lat temu oraz zebraniu materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia wyżej wskazanego stanu faktycznego należy do spraw administracyjnych o najwyższym stopniu skomplikowania. Stopień komplikacji pod względem faktycznym jak i prawnym, w połączeniu z koniecznością szczególnie starannego postępowania w tego rodzaju sprawach wymaga w konsekwencji bardzo dużego nakładu czasu pracy uczestniczących w niej organów administracji rządowej.
Wojewoda powołując się na przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podkreślił, że organ administracji publicznej obowiązany jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy tj. wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy.
Organ wskazał, że nie pozostaje w bezczynności co najmniej od 27 lutego 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej,,ppsa", sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 "a" tego przepisu.
Skarga jest zasadna.
Należy wskazać, że przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności Wojewody Mazowieckiego w sprawie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 5 ust 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty potwierdza w drodze decyzji wojewoda. A więc działa on jako organ I instancji, a nie jak błędnie wskazała skarżąca jako organ odwoławczy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa, 1999).
Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa).
Przepisy wyżej wskazane należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwienia wszelkich spraw w postępowaniu administracyjnym, w taki sposób by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości załatwiać sprawy w terminach krótszych. Terminy miesięczny i dwumiesięczny należy traktować jako terminy maksymalne, a nie podstawowe.
Ustawodawca przewidział jednocześnie, że do terminów wskazanych w wyżej powołanych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się od 2005 r. Wprawdzie było ono zawieszone przez sześć miesięcy (od 15 I do 17 VII 2007 r.), a także prowadzone było przez Wojewodę [...] na skutek przekazania temu organowi sprawy przez Wojewodę [...], jednakże na mocy postanowienia z 3 sierpnia 2007 r. organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda [...].
Na skutek zażalenia skarżącej wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa Minister Skarbu Państwa postanowieniem z 23 września 2008 r. wyznaczył Wojewodzie [...] czteromiesięczny termin na załatwienie wniosku skarżącej.
Jednakże termin ten nie został dotrzymany.
Również w dacie orzekania przez Sąd rozstrzygnięcie nie zostało wydane.
Nie można podzielić poglądu organu, że skoro sprawa wymaga ustalenia stanu faktycznego sprzed 60 lat i jest skomplikowana, to okoliczności te usprawiedliwiają organ w nie wydaniu rozstrzygnięcia w terminie.
Minister Skarbu Państwa wyznaczając organowi I instancji termin czteromiesięczny na załatwienie sprawy niewątpliwie miał na względzie jej skomplikowany charakter i konieczność ustalania faktów sprzed kilkudziesięciu lat.
Zważyć należy, że sprawa toczy się prawie cztery lata, a więc zarzuty skargi są jak najbardziej uzasadnione. Ponadto organ nie respektował wymogów art. 36 kpa, gdyż nie zawiadamiał strony o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia.
Odnosząc się do wywodów organu, że obowiązkiem jego jest zebranie kompletnego materiału dowodowego i rozparzenie go w całokształcie wskazać należy, że jest to obowiązek ciążący na każdym organie i w każdej sprawie administracyjnej.
Zachowanie wymogów, o jakich mowa w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania terminów załatwiania spraw określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga jest uzasadniona.
Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 149 i art. 200 p.p.s.a.