Uzasadnienie
N. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...], w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, położoną przy ul.[...], ozn. nr hip. "[...]" oraz przy ul.[...], ozn. nr hip.[...].
N. L. aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2014 r., Rep [...] nabyła roszczenia do wskazanej uprzednio nieruchomości, zaś wskazanym powyżej wnioskiem wystąpiła [...] listopada 2014 r. (data prezentaty organu).
Następnie wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie pismem z 18 stycznia 2016 r.
Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy organ 21 stycznia 2016 r. wystąpił do Archiwum Państwowego[...], Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy. Ponadto w tym samym dniu udzielił informacji o stanie sprawy i wyznaczeniu nowego terminu jej zakończenia.
Postanowieniem z [...] lutego 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia.
Przy piśmie z 17 marca 2017 r. Prezydent przesłał do Prokuratury Regionalnej akta sprawy, dotyczące nieruchomości położonej przy ul.[...], a 13 kwietnia 2017 r. zwrócił się do notariusza o informacje na temat ww. aktu notarialnego, którym nabyto roszczenia dekretowe do wskazanych nieruchomości. Po czym 18 kwietnia 2017 r. Prezydent poinformował o nowym terminie załatwienia sprawy.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze N. L. zarzuciła Prezydentowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 kpa, poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy oraz wniosła o zobowiązanie organu od wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie miesiąca od daty doręczenia rozstrzygnięcia organowi.
Uzasadniła, że organ ustalił już status nieruchomości objętych wnioskiem o odszkodowanie, rozpoznając uprzednio wniosek dekretowy, mimo to przedmiotowa sprawa nie została jak dotąd rozstrzygnięta. Organ nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu, czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 149 § 1 ppsa. sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa., sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm. - dalej zwanej "kpa.") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Natomiast w art. 37 § 1 pkt 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r., bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie, określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie zakończył sprawy wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że niniejsza skarga na bezczynność Prezydenta [...], zasługuje na uwzględnienie - co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w zakreślonym w wyroku terminie.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Prezydent nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Przy czym wpłynął on do organu 24 listopada 2014 r.
Tymczasem, pomimo upływu ponad 3 lat organ nie zakończył on postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego - co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu.
Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony dla załatwienia termin jest wystarczający i dający realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz wydania merytorycznego orzeczenia.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy od dnia otrzymania wniosku do dnia wyrokowania Prezydent co prawda nie wydał rozstrzygnięcia, ale prowadząc postępowanie przez okres ponad 3 lat podejmował czynności w sprawie, jak też poinformował strony o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy.
Wskazać też należy, że skarżąca w 2014 r. nabyła roszczenia dekretowe do przedmiotowego gruntu, które dotąd nie zostały zaspokojone. Zatem dopiero z tą chwilą się one zaktualizowały, a przez to niezbędne działania w postępowaniu administracyjnym obejmowały konieczność potwierdzenia jej legitymacji do występowania z przedmiotowym wnioskiem.
Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza - w ocenie Sądu - nie tylko konieczność zastosowania przez organ administracji publicznej właściwych przepisów prawa materialnego, ale również konieczność przestrzegania norm prawa procesowego, w tym przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, a w szczególności stopień naruszenia prawa, powstały w związku z ponad 3 letnim prowadzeniem postępowania odwoławczego - Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę tę wpływ miała okoliczność, że w istocie organ zobowiązany był w pierwszej kolejności dokonać ustalenia, czy skarżąca posiada interes prawny w sprawie oraz okoliczności faktyczne, tj. skomplikowanie postępowania, z uwagi na prowadzone działania w Prokuraturze i niedysponowanie całością akt sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200.