Uzasadnienie
M. P., reprezentowana przez adw. R. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., w rejonie [...], oznaczonej w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" W-[...], działka [...].
Jak wynika z akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 10 czerwca 2011 r. M. P. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w rejonie [...], oznaczonej w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" W-[...], działka [...] o pow. [...] m2, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279).
Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, M. P. w dniu 4 lutego 2013 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2013 r..
W związku z dalszą bezczynnością organu, M. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że Prezydent W. nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że pismem z dnia 30 października 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę wskazano również datę 30 stycznia 2014 r. jako przewidywaną datę zakończenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie.
Oceniając zasadność skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia 10 czerwca 2011 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności w sprawie takie jak zwrócenie się do różnych organów o nadesłanie informacji oraz dokumentów (między innymi o nadesłanie akt własnościowych, informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami nieruchomości hipotecznej – pisma z dnia 18 sierpnia 2011 r.). Ponadto pismami z dnia 2 kwietnia 2013 r. oraz 30 października 2013 r. informował pełnomocnika skarżącej o stanie sprawy oraz przedłużeniu terminu zakończenia sprawy. Działania te nie doprowadziły do zakończenia sprawy.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku o odszkodowanie Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Termin ten, biorąc pod uwagę odpowiedź na skargę, jest wystarczający również z punktu widzenia organu.
Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W stwierdzonych okolicznościach faktycznych, sąd w pkt II wyroku stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie wskazany zwrot nie został przez ustawodawcę zdefiniowany to jednak, idąc za utrwalonymi w judykaturze i piśmiennictwie poglądami należy pojmować go jako oczywiste, jaskrawe naruszenie prawa, w tym przypadku relatywizowane do czasu lub sposobu działania organu w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej. Termin "rażący" definiowany jest w języku polskim jako cecha ujemna, dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, bardzo duża lub niewątpliwa. W przedmiotowej sprawie sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, ponieważ sprawa ma charakter historyczny i skomplikowany, co powoduje konieczność zgromadzenia obszernego materiału dowodowego. Prezydent W. od dnia wpłynięcia wniosku do dnia wyrokowania rozpoczął działania mające na celu zgromadzenie dokumentacji potrzebnej do merytorycznego rozpoznania sprawy. W jego postępowaniu - zdaniem sądu - nie można dopatrzyć się zatem rażącego naruszenia prawa.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.