Uzasadnienie
A.Z., M.Z., A.C., E.P., J.F., M.R., N.V., M.G. i W.G., pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] uregulowaną w księdze hipotecznej "[...]".
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się od ponad dwóch lat oraz że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] wyznaczył organowi termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Termin ten nie został dotrzymany.
Skarżący wnieśli ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie oraz o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Wydając orzeczenie sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, powinien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7 kpa, art. 12 § 1 kpa i art. 77 § 1 kpa). Obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta W. zasługuje na uwzględnienie.
Analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wskazuje, że postępowanie w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość [...] wszczęte zostało na skutek wniosku strony z dnia 19 marca 2012 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku pierwsze czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podjęte natomiast zostały przez organ dopiero we wrześniu 2013 r. (stosowne pisma z dnia 23 września 2013 r.). Pismem z dnia 23 września 2013 r. poinformowano przy tym pełnomocnika skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz o przewidywanym terminie rozpoznania wniosku do dnia 31 stycznia 2014 r. Zauważyć trzeba, że poza wystosowaniem powyższych pism organ nie podejmował w istocie więcej żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy.
W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że organ – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Jak wskazano organ ograniczył się do wystosowania jedynie nielicznych pism we wrześniu 2013 r., a wskazane działania miały miejsce po upływie niemal półtora roku od dnia złożenia wniosku. Prezydent W. nie dochował zarówno terminu załatwienia sprawy wyznaczonego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], jak i terminu wyznaczonego w piśmie z dnia 23 września 2013 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność organu stosowna decyzja nie została wydana. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona.
Jednocześnie Sąd uznał, że wobec podejmowania przez Prezydenta W. jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich z tak znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając zaś na względzie charakter i stopień skomplikowania sprawy oraz fakt, że w sprawie zaistnieć może potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości (czego na obecnym etapie postępowania nie można ocenić), Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie trzech miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.