Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2013 r. J. M. B., reprezentowany przez r.pr. K. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...].
Wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność J. B., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy [...], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2012 r. J. M. B. jako następca prawny przeddekretowego właściciela (na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] z dnia [...] września 1958 r. sygn. akt [...] Ns.II.[...]) złożył wniosek o przyznanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo zebranego materiału dowodowego, nie została do tej pory wydana żadna decyzja administracyjna. Podniesiono, że wobec nierozpoznania wniosku skarżącego wniesione zostało zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie rozpoznania powyższego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia [...] lipca 2013 r. Wskazano, że termin ten upłynął bezskutecznie zatem przedmiotowa skarga na bezczynność jest zasadna. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w celu określenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie przedmiotowego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] sierpnia 1931 r. - wystąpiono do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...], do Polskich Kolei Państwowych oraz do Archiwum Państwowego [...]. Jednocześnie stwierdził, że pismem z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Poinformowany o wniosku skarżącego dotyczącego trybu rozpoznania skargi, Prezydent nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
skarga jest uzasadniona.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Przedmiotem skargi J. M. B. jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce.
Wniosek o przyznanie odszkodowania (złożony przez skarżącego, będącego spadkobiercą przeddekretowego właściciela) wpłynął do organu w dniu 20 lipca 2012 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu 20 września 2012 r.
Tymczasem mimo upływu ponad roku Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. W toku tego postępowania organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie mapy ewid. z naniesionymi granicami przedmiotowej nieruchomości informacji z rejestru gruntów i decyzji komunalizacyjnych (vide: pismo z dnia [...].03.2013 r. nr [...]) oraz zwrócił się w celu określenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie przedmiotowego terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...].08.1931 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...], do Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...], do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] (vide: pisma z dnia [...].10.2013 r.). Pismem z dnia [...] marca 2013 r. poinformował pełnomocnika skarżącego o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 31 lipca 2013 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższe czynności organ uczynił w konsekwencji wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, co wynika z zestawienia daty wpływu zażalenia – [...] lutego 2013 r. oraz daty pisma organu – [...] marca 2013 r., oraz w konsekwencji wniesienia skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi – [...] października 2013 r. oraz daty pisma organu – [...] października 2013 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu [...] lipca 2012 r. Organ wskazał także dodatkowy termin zakończenia postępowania ([...] lutego 2014 r.) - stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, choć uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.