Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. Z. S., E. P., S. A. reprezentowani przez radcę prawnego M. A. zwrócili się do Prezydenta [...] o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] zapisanej w księdze hip. "[...] hip.[...] " stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...] oraz nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279).
Pismem z dnia 20 października 2014 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących budowy kanału ciepłowniczego w rejonie ulicy [...] oraz o przesłanie kopii decyzji komunalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych [...] z obrębu [...].
Pismem z dnia 20 października 2014 r. organ zwrócił się także do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]), a w szczególności o przesłanie takich dokumentów jak pozwolenie na budowę lub pozwolenie na użytkowanie obiektu.
W dniu 12 czerwca 2014 r. wobec faktu, że od kwietnia 2014 r. sprawa nie została rozpoznana, pełnomocnik Skarżących, wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...].
Przekazując akta sprawy wraz z zażaleniem organ pismem z dnia 20 października 2014 r. poinformował Wojewodę [...] oraz pełnomocnika Skarżących, że aktualnie trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do wydania decyzji.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do organu w dniu 5 listopada 2014 r., a zatem termin do wydania rozstrzygnięcia upływał z dniem 5 lutego 2015 r.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. pełnomocnik Skarżących wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość., w której zarzucił Prezydentowi [...] rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wnieśli o:
- 1. zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
- 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego,
- 4. rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nie rozpoznawanie skargi w trybie uproszczonym. Zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż teren objęty roszczeniem stanowi m.in. fragment "[...]", Kanału [...] oraz kanału cieplnego. W chwili obecnej trwa natomiast gromadzenie materiałów niezbędnych do ustalenia, czy ww. grunt spełnia przesłanki wskazane z art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm). zwanej dalej u.g.n., kwalifikujące do przyznania odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] zapisanej w księdze hip. "[...] hip. nr [...]" stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] – o pow. [...] ha i nr [...] – o pow. [...] ha w obrębie [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] – o pow.[...] ha w obrębie [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Bezspornym jest, że wniosek z dnia 3 kwietnia 2014 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 3 kwietnia 2014 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, pomimo upływu ponad 9 miesięcy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego.
W toku tego postępowania organ zwrócił się pismem z dnia 20 października 2014 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących budowy kanału ciepłowniczego w rejonie ulicy [...] oraz o przesłanie kopii decyzji komunalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych [...] z obrębu [...]. W dniu 20 października 2014 r. zwrócił się także do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu [...] o przesłanie kopii dokumentów dotyczących budowy [...] (działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]), a w szczególności o przesłanie takich dokumentów jak pozwolenie na budowę lub pozwolenie na użytkowanie obiektu.
W ocenie organu, przedłożenie ww. dokumentów są niezbędne do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, a w szczególności do ustalenia czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ust. 1 u.g.n. kwalifikujące do przyznania odszkodowania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż żądane dokumenty o jakie zwrócił się organ do Wydziału Architektury i Budownictwa [..] oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] nie zostały nadesłane. Organ informował pełnomocnika Skarżących o dokonanych przez siebie ustaleniach i aktualnym stanie sprawy, m..in., iż w toku prowadzonego postępowania ustalił, że teren objęty roszczeniem stanowi obecnie m.in. fragment "[...]", Kanału [...] oraz kanału ciepłowniczego. Wskazał, że w chwili obecnej nadal trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do ustalenia, czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ust. 1 u.g.n. kwalifikujące do przyznania odszkodowania.
Nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższą czynność organ wykonał w konsekwencji wniesienia przez Skarżących zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...] i konieczności udzielenia odpowiedzi i przesłania akt administracyjnych organowi dotyczących przedmiotowej nieruchomości, co wynika z zestawienia daty zażalenia, tj. 12 czerwca 2014 r. oraz daty pisma organu – 20 październik 2014 r. oraz z zestawienia daty skargi do Sądu na bezczynność organu, tj. 8 sierpnia 2014 r. oraz daty pisma organu – 20 października 2014 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania.
W tym stanie sprawy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Sąd wziął także pod uwagę fakt, iż organ nie dysponuje koniecznymi dokumentami niezbędnymi do merytorycznego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, bezczynność organu miała charakter rażący. Organ dopiero po upływie pół roku od dnia złożenia wniosku o ustalenie i przyznanie odszkodowania za powyższą nieruchomość tj. w dacie 20 października 2014 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] oraz do Urzędu Miasta [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami [...] o nadesłanie stosownych akt, decyzji i dokumentów. Ponadto, organ dopiero w piśmie z dnia 20 października 2014 r. przy którym udzielał odpowiedzi Wojewodzie [...] na wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, poinformował pełnomocnika skarżących o obecnym stanie sprawy. Organ także wbrew dyspozycji art. 36 § 1 k.p.a. nie wskazał przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie podał żadnego terminu jej załatwienia.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.