Uzasadnienie
W dniu 8 grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga pełnomocnika M.P. na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie wniosku z dnia 21 czerwca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lipca 1959 r., nr [...] i Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1961 r., nr [...]. W skardze zarzucono organowi przewlekłe załatwianie sprawy, w której od czasu złożenia wniosku nie zostały podjęte żadne merytoryczne decyzje, a czynności podjęte przez organ ograniczyły się jedynie do zwrócenia się o nadesłanie archiwalnych akt postępowania wywłaszczeniowego.
Minister Transportu i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie, bowiem M.P. przed wniesieniem skargi na bezczynność organu naczelnego nie wezwał na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, co powinno skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku organ domagał się oddalenia skargi jako niezasadnej. Podniesiono, że w celu ustalenia wszystkich stron postępowania zwrócono się pismami z 27 czerwca 2005 r., 10 sierpnia 2005 r. i 23 listopada 2005 r. do Urzędu Miasta C. - Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie aktualnego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wraz z podaniem adresów osób, którym do tej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe i jednostek sprawujących trwały zarząd na nieruchomości.
Jednocześnie podjęto starania zmierzające do odnalezienia całości akt archiwalnych. Pismem z dnia 30 listopada 2005 r. poinformowano M.P. w trybie art. 36 § 2 kpa o przyczynach zwłoki w rozpatrzeniu wniosku i wskazano termin załatwienia sprawy. Pismem z dnia 23 listopada 2005 r. Urząd Miasta C. poinformował, że nie można zlokalizować przedmiotowej nieruchomości i przesłać żadnych dokumentów, dlatego w dniu 30 grudnia 2004 r. (data podana omyłkowo, pismo oznaczone datą 30 grudnia 2005 r.) zwrócono się do strony o nadesłanie informacji lub przedłożenia materiału mapowego sporządzonego przez uprawnionego geodetę.
M.P. na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. popierając skargę wnosił o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W pierwszym rzędzie stwierdzić należy, że Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Transportu i Budownictwa, iż przed wniesieniem w sprawie niniejszej skargi na bezczynność organu skarżący winien wezwać na piśmie organ do usunięcia naruszenia prawa i że w razie niedopełnienia tej czynności skarga winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 kpa, o którym mowa w art. 37 § 1 kodeksu stanowi swoisty środek odwoławczy, do którego nie mają zastosowania przepisy dotyczące zażalenia zamieszczone w art. 141-144 kpa. Ma ono zastosowanie jedynie wówczas, gdy w danej sprawie istnieje organ administracji publicznej wyższego stopnia uprawniony do podjęcia działań w trybie art. 37 § 2 kpa. W przypadku zaś bezczynności organu naczelnego, skoro art. 37 § 1 kpa nie może mieć zastosowania, otwarta jest droga do wniesienia skargi do sądu. Zawarta w art. 52 § 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacja dotycząca wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa nie odnosi się do skarg na bezczynność, nie może więc mieć w tych sprawach zastosowania.
Niezależnie od powyższego na marginesie zauważyć trzeba, że w aktach sprawy znajduje się pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 24 marca 2005 r. wzywające organ do załatwienia sprawy.
Skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest zasadna. Wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji wywłaszczeniowych wpłynął do Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu 23 czerwca 2004 r. Nie opisując kolejnych czynności podejmowanych przez organ zauważyć trzeba, że dopiero 6 sierpnia 2004 r. podjęto jakiekolwiek działania w sprawie. Zwracając się do wnioskodawcy o nadesłanie oryginałów lub urzędowo poświadczonych za zgodność postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku i do odpowiednich archiwów o nadesłanie akt wywłaszczeniowych.
Dalsze pisma dotyczące zgromadzenia materiału aktowego wystosowane zostały dopiero 27 czerwca 2005 r. Przy piśmie z dnia 27 lipca 2005 r. [...] Urząd Wojewódzki w K. - Oddział Zamiejscowy w C. przesłał do Ministra Infrastruktury akta postępowania wywłaszczeniowego nr [...]. W aktach tych znajduje się m.in. odpis postanowienia Sądu Powiatowego w C. z grudnia 1961 r., którym dla działki [...] przy ul. [...] w C. urządzono księgę wieczystą KW nr [...]. Wpisy zawarte w tej księdze winny więc stanowić podstawę ustaleń dokonywanych przez organ.
W takim stanie sprawy nie można uznać za prawidłowe zwrócenie się przez organ nadzoru do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie materiału mapowego z naniesionymi granicami wywłaszczonej nieruchomości i danymi co do jej aktualnego stanu prawnego, sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Rzeczą organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest dokonanie stosownych ustaleń co do zmian stanu tej nieruchomości i stron postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a następnie jego rozpoznanie według zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Poszukiwania akt odwoławczych wywłaszczenia ograniczone do dwóch wystąpień (30 czerwca i 23 listopada 2005 r.) do Instytutu Pamięci Narodowej w W., na które nie uzyskano żadnej odpowiedzi nie mogą również być uznane za dostateczne i nie stanowią usprawiedliwienia zwłoki w załatwieniu sprawy. Ponadto stwierdzić trzeba, że podanie terminu załatwienia sprawy w piśmie z dnia 3 listopada 2005 r. - "wniosek zostanie rozpatrzony w terminie miesiąca od dnia zgromadzenia całości materiału dowodowego" nie spełnia wymogów zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 kpa.
Z podniesionych wyżej względów skarga uznana została za uzasadnioną i na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano organ do wydania decyzji w terminie 2 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku z aktami sprawy.