Uzasadnienie
A. T., R. A., K. A., E. S., J. A., I. A., J. A. i Z. A. pismem z 18 maja 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. "[...]" zd. nr [...].
Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W., a następnie stała się własnością Skarbu Państwa.
A. T., jako następca prawny byłej właścicielki gruntu – F. A., wnioskiem z 2 kwietnia 2015 r. wystąpiła do Urzędu W. o ustalenie na jej rzecz odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.).
Organ pismem z 20 maja 2015 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Akta wpłynęły do organu w dniu 7 lipca 2015 r.
Pismem z 25 sierpnia 2015 r. wezwano wnioskodawcę o przedłożenie dokumentów potwierdzających własność przedmiotowej nieruchomości, następstwo prawne po byłej właścicielce oraz wskazanie adresów korespondencyjnych wszystkich żyjących jej spadkobierców. Stosowne dokumenty nadesłano w dniu 24 sierpnia 2015 r. Jednocześnie swój udział w postępowaniu zgłosili pozostali skarżący, będący następcami prawnymi byłej właścicielki.
Skarżący w dniu 6 października 2015 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie.
Urząd W. pismami z 4 listopada 2015 r.: wezwał wnioskodawcę o oryginał lub uwierzytelnioną kopię aktu notarialnego z [...] stycznia 1942 r. lub innego dokumentu potwierdzającego własność przedmiotowej nieruchomości informując, że przy piśmie z 20 sierpnia 2015 r. nadesłano jedynie kopię tego aktu; wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego W. i Wydziału Architektury i Budownictwa [...] Urzędu W. o udzielenie informacji i nadesłanie dokumentów niezbędnych do zakończenia postępowania.
W dniu 16 listopada 2015 r. do organu nadesłano ww. akt notarialny z [...] stycznia 1942 r., natomiast w dniu 29 lutego 2016 r. wpłynęły żądane dokumenty z Archiwum Państwowego w W. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie na bezczynność za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na rozpoznanie sprawy wynoszący 3 miesiące od dnia doręczenia postanowienia. Stwierdził jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 18 maja 2016 r. na bezczynność organu, skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie załatwione zostały już wszelkie kwestie formalne, a zatem nic nie stało na przeszkodzie wydania decyzji administracyjnej. Mimo jednak upływu terminu załatwienia sprawy, organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, a przede wszystkim nie wydał decyzji. W związku z tym skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie kończącej sprawę konieczne jest jeszcze ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od 3 kwietnia 2015 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek A. T. z 2 kwietnia 2015 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem nie wystosował do stron nawet jednego pisma informującego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z 2 kwietnia 2015 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że wniosek A. T. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wpłynął do organu w dniu 2 kwietnia 2015 r., natomiast dopiero przy piśmie z 13 listopada 2015 r. skarżący wykazali prawa do przedmiotowej nieruchomości (nadsyłając akt notarialny z [...] stycznia 1942 r.). Przez cały przy tym okres trwania postępowania organ podejmował regularne czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania na rzecz skarżących odszkodowania za przedmiotową nieruchomość (por. pismo z 20 maja 2015 r., pismo z 25 sierpnia 2015 r., trzy pisma 4 listopada 2015 r.). W tej sytuacji, jak również mając na względzie specyfikę i skomplikowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie sposób zarzucić organowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.