Uzasadnienie
- I. O. i N. O. pismem z [...] maja 2016 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], hip. nr [...].
Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wnieśli o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że wnioskiem z [...] maja 2015 r., zwrócili się do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczonej w księdze hipotecznej pod nr [...].
Jednakże pomimo znacznego upływu terminu od dnia złożenia wniosku, Prezydent nie wydał decyzji. Nie powiadomił również o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz nie wyznaczył dodatkowego terminu zakończenia prowadzonego postępowania.
Pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wnieśli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższej instancji.
Postanowieniem z [...] lutego 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia.
Skarżący wskazali, że mimo tego Prezydent nadal nie wydał decyzji. Nie powiadomił również o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy.
W związku z upływem terminu wyznaczonego przez Wojewodę i braku działań ze strony Prezydenta W. skarżący wnieśli skargę do Sądu.
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Zaznaczył, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżących jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Po pierwsze od dnia [...] maja 2015 r., tj. od daty wpływu wniosku o odszkodowanie do organu do dnia wyrokowania organ nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od [...] maja 2015 r., organ podjął działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania.
Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad 2 lat organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwianiu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań organów. W ocenie Sądu, sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie.
Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a.
Nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak działania w sprawie duża ilość wpływających do organu spraw i korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Kwestie sposobu organizacji pracy i wykorzystania kadr pozostają poza oceną Sądu i nie mogą stanowić okoliczności zwalniających organ od terminowego załatwiania spraw.
Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., trzymiesięczny termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.